Leyla DönmezAnadolu’nun Ruhunu Besleyen O Eşsiz Rayihalar
Merhaba sevgili lezzet dostları, ben Leyla Dönmez. Bugün köşemde sizleri burcu burcu kokan, dumanı üstünde tüten ve her lokmasında binbir yıllık yaşanmışlığı barındıran muazzam bir sofraya davet ediyorum. Geçtiğimiz günlerde Sayın Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen “Bir Sofrada Miras” programı, sadece damaklarımızda değil, ruhumuzda da unutulmaz izler bıraktı. Çünkü orada sergilenenler yalnızca sıradan birer yemek tarifi değil; Anadolu insanının sevgisi, sabrı, sıfır atık bilgeliği ve en tatlı misafirperverliğiydi. Anadolu’nun bereketli topraklarından süzülüp gelen bu zengin mutfak mirası, tüm dünyaya parmak ısırtacak cinsten.
Her Kaşıkta Ayrı Bir Hikaye: Kültürlerin Lezzet Dansı
Bizim mutfağımızın mayası çok başkadır dostlar. Bir tencerenin içinde sadece malzemeler değil, komşuluklar ve kadim dostluklar da ağır ağır pişer. Sayın Erdoğan’ın da konuşmasında belirttiği gibi, Türk mutfağı Anadolu’nun vicdanını ve misafirperverliğini tüm dünyaya taşıyan en zarif kültür elçimizdir. Düşünsenize; aynı sofrada çıtır çıtır katmanlarıyla Laz böreği tabağını süslerken, hemen yanında sıcacık dumanıyla nefis bir Boşnak mantısı iştah açıyor. Bir köşede fırından yeni çıkmış Kürt tandır ekmeğinin o eşsiz kokusu, diğer köşede Çerkez tavuğunun ipeksi dokusuyla buluşuyor. İşte bu muhteşem birliktelik, asırlardır bu topraklarda pişmekte olan insanlık aşının en lezzetli kanıtıdır. Bizim mutfağımız sadece karın doyurmakla kalmaz; o sofranın etrafına oturan herkesin gönlünü de muhabbetle doyurur.
Bereketli Hilal’den Şark Sofrasına Uzanan Yolculuk
“Anadoludakiler” sergisinde kurulan tematik sofralar adeta birer lezzet tüneli gibiydi. “Bereketli Hilal Sofrası”nda tarçın, kimyon ve karanfil kokuları havaya karışırken; insanlığın ilk ortak mutfak hafızası gözler önüne serildi. Şark Sofrası ise sabahın en taze anında misafir ağırlama inceliğini, yani kahveden önce yenen o şifalı “kahvealtı” geleneğini yeniden canlandırdı. Yörük Sofrası’nın o az malzemeyle mucizeler yaratan, açık ateşte pişen pratik ama bir o kadar doyurucu reçeteleri ise doğayla nasıl uyum içinde yaşanacağını lezzet diliyle fısıldıyordu. Rumeli Sofrası’nda ise Balkanlar’dan süzülüp gelen o zarif hasretin, tereyağlı hamur işlerine nasıl hayat verdiğini kendi gözlerimle gördüm.
Geleceğe Kalan En Büyük Bilgelik: Sıfır Atık Sofrası
Günümüz dünyasının yeni yeni keşfettiği “sıfır atık” felsefesi, bizim büyükannelerimizin kilerinde asırlardır başköşede durur. Karadeniz’in sarp coğrafyasında zorluklara meydan okuyan imece kültürü, sıfır atık sofrasının o ziyan etmeyen bilgeliğiyle harmanlanıyor. Mevsiminde toplanan domateslerin salçaya, taze meyvelerin kışlık reçellere ve şerbetlere dönüşmesi tam bir mutfak dehasıdır. Sergide bizi karşılayan seyyar sokak lezzetleri ise bu şölenin tuzu biberi oldu. Kumda pişen Türk kahvesinin köpüğü, buz gibi Osmanlı şerbetinin ferahlığı ve Maraş dondurmasının o yoğun kıvamı damaklarımızda adeta bir festival havası estirdi. Bu eşsiz miras, geleceğe aktaracağımız en lezzetli hazinemizdir.
Kaynak: Sabah