Kadir YamanDiplomatik Bir Rol Çalma Girişimi ve Ankara’nın Yanıtı
Geçtiğimiz günlerde Yunanistan ve Kıbrıs üzerinden Türkiye’ye yönelik sert mesajlar veren Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un, bu çıkışlarını ‘Türkiye’yi kastetmedim’ diyerek yumuşatma çabası aslında büyük bir stratejinin parçasıydı. Erivan’daki Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nin ardından Macron’un, Türkiye sınırını karayoluyla geçme isteği Ankara’nın radarına takıldı. ‘Bölgeyi birleştiriyoruz’ imajı altında sahneye çıkmaya çalışan bu Fransız hamlesi, bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından reddedildi. İşte bu noktada, Ankara’nın neden ‘dur’ dediğini anlamak için Kafkasya’daki yeni veri setine bakmak gerekiyor: Türkiye, bölgedeki normalleşme sürecinin anahtarını başkasına kaptırmak istemiyor.
Gerçek Ermenistan: Paşinyan’ın Ekonomik Pragmatizmi
Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ın 2018’den bu yana yürüttüğü ‘Gerçek Ermenistan’ politikası, sadece bir slogan değil, bir hayatta kalma istatistiğidir. Yıllardır diasporanın 1915 odaklı, tarihsel husumet üzerine kurulu söylemlerine hapsolmuş Erivan, bugün ekonomisini kurtarmak için rasyonel bir yola saptı. Veriler net: Kapalı sınırlar Ermenistan’ı %100 Rusya bağımlısı ve bölgesel bir hapishane haline getirmişti. Paşinyan, tarihi meseleleri rafa kaldırıp Azerbaycan ile barışa ve Türkiye ile pragmatik bir diyaloğa odaklanarak bu denklemi bozdu. 2025’te gerçekleşen tarihi İstanbul ziyareti ve 2026 itibarıyla başlayan THY seferleri, bu stratejik dönüşümün kağıt üzerindeki rakamlardan gerçeğe dönüşmüş halidir. Alican Sınır Kapısı’nın kademeli açılış hazırlıkları, Ermenistan’ın dünya ticaretine eklemlenme çabasının bir sonucudur.
Rusya’nın Eriyen Nüfuzu ve Silah Pazarındaki Büyük Değişim
Ermenistan’daki değişim sadece diplomasi masasında değil, askeri harcamalarda da kendini gösteriyor. Daha önce Rus arka bahçesi olarak görülen ve CSTO (Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü) üyesi olan Erivan, artık silah tedarikini Fransa ve Hindistan’a kaydırmış durumda. Putin’in 2026 Nisan ayındaki ‘AB ile AEB arasında seçim yap’ resti, aslında Moskova’nın kontrolü kaybettiğinin en büyük kanıtı. Rusya’nın Kafkasya’daki askeri ve istihbari üstünlüğü erirken, Washington ve Paris bu boşluğu ‘stratejik ortaklık’ etiketleriyle doldurmaya çalışıyor. Macron’un sınırdaki şovu da tam olarak bu ‘yeni hamiy’ rolüne soyunma girişimiydi.
Vatandaşın Cebine Yansıması: Orta Koridor Neden Kazanıyor?
Peki, bu jeopolitik satranç sokaktaki insan için ne ifade ediyor? İşte burası ‘işte bu yüzden kazanıyoruz’ dediğimiz yer. Sınırların açılması demek, Iğdır’dan Kars’a kadar Doğu Anadolu’nun yeni bir ticaret üssü haline gelmesi demek. Ermenistan içinse izolasyonun bitmesi, enerji ve gıda maliyetlerinin düşmesi, halkın refah seviyesinin artması anlamına geliyor. Orta Koridor projesinin Zengezur ve Ermenistan üzerinden geçecek bağlantılarla güçlenmesi, Türkiye’nin Asya-Avrupa lojistik pazarındaki payını milyarlarca dolar artıracak bir potansiyele sahip. Macron gibi dış aktörlerin ‘rol çalma’ çabaları bu yüzden reddediliyor; çünkü bölgenin zenginliğini artık dış güçler değil, bizzat bölge ülkeleri paylaşmak istiyor. Ankara, masadaki kazanımlarını bir fotoğraf karesi uğruna Paris’e hediye etmeyecek kadar veriye hakim bir diplomasi yürütüyor.