Kadir YamanHürmüz Boğazı’nda Savaş Çanları: Dünya Petrolsüz Kalabilir
Dünya siyasetinin toz duman olduğu bir pazartesi sabahına uyandık ama bu sefer durum sandığınızdan çok daha vahim. Donald Trump, sosyal medya üzerinden yine fitili ateşledi. İran ile yürütülen nükleer müzakerelerin tıkanması, sadece diplomatik bir kriz değil, doğrudan cebimizi yakacak bir enerji savaşına dönüştü. Trump’ın ‘Hürmüz Boğazı’nı derhal abluka altına alacağız’ çıkışı, küresel ekonominin şah damarının kesilmesi anlamına geliyor. Hürmüz’ü açmak değil, kapatmak! Bu, sadece bir askeri hamle değil, dünyanın en stratejik geçiş noktasında kurulan dev bir haraç ve denetim mekanizmasıdır.
Çin ve Pasifik Riski: Olay Sadece İran Değil
Trump’ın bu hamlesiyle ABD donanması, uluslararası sularda adeta ‘korsanlık’ yetkisi alıyor. İran’a geçiş ücreti ödeyen her gemi durdurulacak, aranacak ve gerekirse engellenecek. Ancak burada devasa bir sorun var: Çin. Pekin yönetimi, enerji ihtiyacının büyük kısmını bu rotadan karşılıyor. ABD’nin Çin gemilerine müdahale etmesi demek, savaşın sadece Körfez’de kalmayıp Pasifik’e sıçraması demektir. Biz burada şehir trafiğiyle, toplu taşıma zamlarıyla uğraşırken; küresel ölçekte akaryakıtın gramla satılacağı bir döneme doğru sürükleniyoruz. Bu gidişatın sonu, pompada göreceğimiz rakamların hayal gücümüzü zorlaması olacak.
Macaristan’dan Esen Rüzgarlar ve Domino Etkisi
Küresel siyasetin bir diğer ayağı ise Macaristan. 16 yıllık Orban iktidarı, rakibi Magyar karşısında bir sınav veriyor. Bizdeki ‘uzmanlar’ yine heyecana kapılmış durumda; Orban kaybederse dünya değişecekmiş. Trump’ın Orban’ı, Avrupa Birliği’nin ise Magyar’ı desteklediği bir denklemde, sonucun bize nasıl yansıyacağını kimse konuşmuyor. Macaristan’daki seçim sonuçları ister domino etkisi yapsın ister yapmasın, bizim asıl derdimiz bu küresel kamplaşmanın faturasını kimin ödeyeceğidir. Siyasetçiler koltuk derdindeyken, olan her zaman sokaktaki vatandaşa oluyor.
Bursa’da Trajikomik Skandal: Putin Yazdı Diye İşsiz Kaldı
Dünya liderleri satranç oynarken, Bursa’nın Gürsu ilçesinde bir vatandaşımız bu devler liginin altında ezildi. Akaryakıt istasyonunda çalışan Seyithan Alay, plakayı okuyamadığı bir yabancı aracın fişine ‘Putin’ yazdı diye tazminatsız kapı dışarı edildi. Şaka gibi ama gerçek. Rus turistlerin gülerek paylaştığı bu olay, bizim iş dünyamızın ne kadar ‘korkak’ ve ‘absürt’ bir refleks sergilediğini kanıtlıyor. Adam işini hızlı yapmaya çalışıyor, plaka karmaşık, pratik bir çözüm buluyor ama sonuç işsizlik! Küresel krizler kapıdayken, ekmeğinin peşindeki bir işçinin ‘diplomatik nezaketsizlik’ kurbanı edilmesi tek kelimeyle akıl tutulmasıdır. Bakalım Putin, kendi adını fişte gören bu cefakar pompacının sesini duyacak mı?