Nişantaşı’ndan Küresel Arenaya Dirimart’ın Gelişimi
Dirimart kurucusu Hazer Özil, 2002 yılında Nişantaşı’nda tek odalı bir apartman dairesinde başlayan ve günümüzde İstanbul Dolapdere, Pera ile İngiltere’nin başkenti Londra’ya uzanan galericilik serüveninin 25. yılı öncesinde küresel sanat piyasasını ve Türkiye’deki çağdaş sanatın gelişimini değerlendirdi. Özil, ekonomik daralmalara rağmen Türk sanatçıların uluslararası alandaki temsiliyetini güçlendirmeyi sürdürdüklerini ve devlet destekli küresel modellerin önemini vurguladı.
2001 krizinin hemen ardından kurulan Dirimart, Nişantaşı’ndaki kiralık mekanında tek çalışanla faaliyete geçti. O dönem 1.750 dolar kira ve 600 lira personel maaşı ödemekte zorlanan kurum, bugün İstanbul ve Londra genelinde yaklaşık 35 kişilik bir ekibe ulaştı. Pera ve Dolapdere şubelerinde yıllık ortalama 25 sergi düzenleyen galeri, her sene 10 ila 15 uluslararası sanat fuarında boy gösteriyor. 2016 yılında Dolapdere’deki yüksek tavanlı ve bahçeli yeni mekanına taşınan galeri, bu bölgede mahalle çocuklarını da sanat projelerine dahil ederek yerel bir sosyal dönüşüme katkı sağladı.
Sanat Piyasasında Ekonomik Daralma ve Çözüm Yolları
Dünya genelindeki jeopolitik ve ekonomik dalgalanmaların sanat dünyasını da doğrudan etkilediğini belirten Hazer Özil, güncel raporların küresel sanat satışlarında yüzde 20 oranında bir düşüşe işaret ettiğini ifade etti. Bu durgunluğa karşın New York’ta gerçekleştirilen çağdaş sanat fuarı The Armory Show’da sadece sanatçı Seçkin Pirim’in eserlerini sergileyerek başarılı sonuçlar aldıklarını dile getirdi.
Türkiye’den çıkan sanatçıların dünya ölçeğinde kalıcı başarılar kazanabilmesi için kolektif bir mekanizmanın kurulması gerektiğini savunan Özil, Güney Kore örneğini paylaştı. Kore devletinin galerilere yönelik düşük vergi uygulamaları, personel destekleri ve yerli markaların dünya müzelerine sponsor olması yönündeki teşviklerinin, sanatçıların Museum of Modern Art (MoMA) gibi prestijli platformlarda yer almasını kolaylaştırdığını ve bu yatırımların ülkeye ekonomik girdi olarak geri döndüğünü aktardı.
Yeni Nesil Koleksiyonerlik ve Gençlerin Sanata Yaklaşımı
Türkiye’deki sanat ekosisteminde Contemporary Istanbul ve CI Bloom gibi fuarların genç sanatçılara görünürlük kazandırdığını belirten Özil, koleksiyoner yaş ortalamasının düşmesinden memnuniyet duyduğunu dile getirdi. Buna karşın, girişleri ücretsiz olmasına rağmen gençlerin sanat galerilerini ziyaret etme oranlarının düşüklüğünden duyduğu üzüntüyü paylaştı.
Bir sanat eserinin değerini belirleyen en kritik unsurun fikir olduğunu vurgulayan Dirimart kurucusu, bir sanatçıyla çalışmaya karar vermeden önce onun üretimindeki istikrarı ve zaman içindeki performansını titizlikle incelediklerini ifade etti.
Art Basel ve Gelecek Dönem Projeleri
Dirimart, 18-21 Haziran tarihlerinde İsviçre’de düzenlenen uluslararası sanat fuarı Art Basel’ın büyük ölçekli yapıtların sergilendiği Unlimited bölümünde İnci Eviner’in Cenneti Sahnelemek adlı video çalışmasını sanatseverlerle buluşturdu. Aynı fuarda, David Nolan Gallery ve Galerie Judin ortaklığıyla Jorinde Voigt’un Song of the Earth adlı eseri de sunuldu. Londra’da ise Jessica Cerasi küratörlüğünde düzenlenen ve Hashel Al Lamki, Çağla Ulusoy, Tala Worrell ile Berke Yazıcıoğlu’nun tuval çalışmalarını bir araya getiren Renk Bir Yerdir sergisi devam ediyor.
Önümüzdeki döneme dair planları da aktaran Hazer Özil, eylül ayı başında Ugo Rondinone’nin kapsamlı bir sergisine ev sahipliği yapacaklarını açıkladı. Eş zamanlı olarak Frieze Seoul, Contemporary Istanbul ve The Armory Show fuarlarında yer alacak olan Dirimart, yaz aylarında ise Alaçatı’da özel bir pop-up sergi projesini hayata geçirmeyi planlıyor.
Kaynak: Hürriyet
