Orhan Kaya
Doğa yürüyüşü yaparken ya da Erciyes Dağı eteklerinde gezinirken karşılaştığınız o büyüleyici kırmızı çiçeklere yaklaşırken bir kez daha düşünün. Kayseri’nin simgelerinden biri olan ve yöre halkı tarafından ‘ayı gülü’ ismiyle anılan Erciyes şakayığı, bu yıl kış şartlarının çetin geçmesi nedeniyle kapılarını dünyaya geç açtı. Ancak bu görsel şölenin arkasında, dikkatsiz ziyaretçileri bekleyen korkunç bir mali fatura bulunuyor. Bu nadide bitkiyi koparmanın bedeli tam 699 bin 254 TL olarak belirlendi.
Doğa Harikası Bu Yıl Gecikmeli Uyanabildi
Normal şartlarda her yıl mayıs ayının ortalarında Erciyes’in yüksek kesimlerinde kendisini gösteren bu endemik tür, bu sene bölgede etkili olan yoğun kar yağışı ve soğuk havaların etkisiyle yaklaşık bir ay gecikti. İlk kez haziran ayının ortalarında çiçek açan şakayıklar, şu günlerde doğaseverlerin ve fotoğrafçıların ilgisini çekiyor. İncesu ilçesine bağlı Kızılören Mahallesi sakinleri, şakayıkların bu yıl ilk kez bu kadar geç açtığına şahit olduklarını belirtiyor. Bölge halkı, çiçeğin ömrünün oldukça kısa olduğunu, açtıktan hemen sonra yapraklarını döktüğünü vurgulayarak koruma çağrısı yapıyor.
Tek Bir Çiçek İçin Neden Servet Değerinde Ceza Kesiliyor?
Çevre Kanunu kapsamında koruma altında olan Erciyes şakayığı, biyoçeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahip. Doğal ortamından koparılan veya zarar verilen her bir kök için uygulanan 699 bin 254 TL’lik idari para cezası, caydırıcılığın en üst perdeden uygulanması amacıyla her yıl güncelleniyor. Yetkililer, bu cezaların sadece bir yaptırım olmadığını, gelecek nesillere aktarılması gereken ulusal bir mirasın korunması için şart olduğunu ifade ediyor.
Üretilmesi Yıllar Alıyor: Kaybolma Tehlikesi Kapıda
Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kahraman Gürcan, bitkinin neslinin ciddi bir tehdit altında olduğunu belirtiyor. İnsan baskısı, bilinçsiz turizm ve kontrolsüz hayvan otlatma faaliyetleri nedeniyle şakayık popülasyonu hızla azalıyor. Doğal savunma mekanizması olarak sadece insanların ve hayvanların kolayca ulaşamadığı ‘kartın’ adı verilen devasa kayalıkların arasına sıkışan bu bitkinin çoğaltılması ise son derece meşakkatli.
Uzmanların aktardığı bilgilere göre, şakayık tohumunun kurumadan, ağustos ayında doğrudan toprakla buluşturulması gerekiyor. Tohumun çimlenmesi ve bitkinin ilk çiçeğini vermesi tam 3 ila 4 yıl sürüyor. İlk yıllarında sadece yeşil aksamını büyüten bitki, ancak dördüncü yılından itibaren her baharda düzenli olarak çiçek açmaya başlıyor. Oldukça uzun ömürlü olan bu tür, tam gelişimini tamamladığında tek bir kökten 20’ye yakın çiçek verebiliyor. Uzmanlar, bu dayanıklı ve zahmetsiz bakım özelliklerine sahip bitkinin şehir peyzajlarında, refüjlerde kullanılması durumunda hem korunabileceğini hem de belediyelerin her yıl yeni çiçek dikim maliyetinden kurtulacağını belirtiyor.
Kaynak: Hürriyet
