Mert Güçlü
Meclis Kulislerinde Yankılanan Okul Bombardımanı
Washington’da savunma bütçeleri ve strateji oturumları genellikle teknik detaylar arasında boğulurken, bu kez gündem oldukça ağır bir insani trajediye kilitlendi. ABD Kongresi’nde düzenlenen ve Orta Doğu ile Afrika’daki ulusal güvenlik zorluklarının ele alındığı oturumda, İran’da yaşanan ve 185 kişinin hayatını kaybettiği okul bombardımanı masaya yatırıldı. Meclis kulislerinden sızan bilgilere göre, oturumun en gergin anları, Temsilci Adam Smith’in CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper’a yönelik doğrudan sorularıyla yaşandı. Geçmişte bu tür hataların kabul edilmesi konusunda daha hızlı davranan Pentagon’un, bu kez sessiz kalmayı tercih etmesi dikkatlerden kaçmadı.
Cooper’ın Savunması: Kasıtlı Hedef Almadık
Amiral Brad Cooper, Temsilci Smith’in “Sorumluluğu kabul ediyor musunuz?” sorusuna oldukça temkinli bir yanıt verdi. ABD ordusunun sivilleri asla kasıtlı olarak hedef almadığını vurgulayan Cooper, doğrudan bir sorumluluk üstlenmekten kaçındı. Cooper’ın ifadeleri, bölgedeki operasyonel stratejinin sadece İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (IRGC) hedef aldığını, İran halkının ise düşman olarak görülmediğini yineleme üzerine kuruluydu. Ancak 28 Şubat’ta Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentindeki Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’na düzenlenen bombardımanda hayatını kaybeden 150’den fazla kız öğrencinin varlığı, bu savunmanın Kongre nezdindeki ikna ediciliğini zayıflatıyor.
Soruşturma Süreci ve Şeffaflık Tartışması
Siyasetin karmaşık labirentlerinde bu tür olaylar genellikle ‘devam eden soruşturmaların’ gölgesinde soğumaya bırakılır. Nitekim Cooper da Smith’in ısrarlı soruları karşısında “Soruşturma devam ediyor” kalkanını kullandı. İncelemeler tamamlandığında şeffaflık sağlanacağı sözünü verse de, Ankara’daki diplomatik çevreler bu tür süreçlerin aylar hatta yıllar alabildiğine dikkat çekiyor. 185 kişinin yaşamını yitirdiği bu ağır tablonun, ABD’nin Orta Doğu’daki prestijine ve diplomatik hamlelerine nasıl bir darbe vuracağı ise henüz kestirilemiyor.
Bölgesel Gerilim ve Vatandaşa Etkisi
Bu tür askeri operasyonların ardından gelen sivil kayıplar, sadece askeri değil, aynı zamanda küresel enerji piyasalarından diplomatik ilişkilere kadar geniş bir yelpazeyi etkiliyor. Hürmüzgan gibi stratejik bir noktada yaşanan bu olay, bölgedeki tansiyonu zirveye taşırken, uluslararası hukuk çerçevesinde ABD’nin üzerinde kurulan baskıyı da artırıyor. Okul saldırısının ardından İran içinde yükselen tepkiler ve ABD’nin bu konudaki tutumu, önümüzdeki günlerde Washington-Tahran hattındaki gerilimi daha da tırmandıracak gibi görünüyor. Uzmanlar, soruşturmanın sonucunda bir ‘hata payı’ kabul edilip edilmeyeceğinin, ABD’nin bölgedeki varlık meşruiyetini yeniden tartışmaya açabileceğini belirtiyor.
