Hakan Kara
Sanal Alan Düzenleme Kurulu’nun Kararı Yürürlükte
İran, aylardır dış dünyayla bağı kopan halkı yakından ilgilendiren kritik bir virajı dönüyor. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkede uzun süredir devam eden uluslararası internet kesintisini hafifletecek adımı attı. Birinci Yardımcı Muhammed Rıza Arif başkanlığında toplanan Sanal Alanı Düzenleme Kurulu’nun hazırladığı ‘uluslararası internet bağlantısının yeniden sağlanması’ yönündeki karar, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak resmen yürürlüğe girdi.
Alınan bu yeni karar, uygulanmak üzere İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığına resmi yazı ile gönderildi. Peki, aylardır dış dünya ile dijital bağı kopan İran halkı ve can çekişen ülke ekonomisi bu süreçten nasıl etkilendi? Kararın arka planında yatan büyük krizler neler?
Milyonlarca Dolarlık Günlük Zararın Bilançosu
İran’da dijital dünya üzerindeki baskı yeni değil. Geçtiğimiz yılın son günlerinde, yani 28 Aralık 2025 tarihinde patlak veren ekonomik kriz kaynaklı protestolar, rejimin interneti tamamen kesmesiyle sonuçlanmıştı. Yaklaşık bir ay boyunca dünyadan izole edilen ülkede, hayat adeta durma noktasına geldi. Sıradan esnaftan dev ticaret ağlarına kadar herkes bu durumdan nasibini aldı.
O dönem İletişim Bakanı Settar Haşimi’nin paylaştığı veriler, tablonun vehametini gözler önüne sermişti. Bakan Haşimi, dijital dünyadan kopmanın ülke ekonomisine faturasının günlük yaklaşık 34 milyon 500 bin dolar olduğunu belirtmişti. Bu devasa ekonomik kayıp, zaten enflasyon ve ambargolarla boğuşan halkın omuzlarındaki yükü daha da ağırlaştırdı.
60 Gündür Süren Büyük Karartma ve Ayrıcalıklı Sınıf
Bölgedeki askeri hareketlilik ve gerilimler de faturanın doğrudan sivil halka kesilmesine yol açtı. 28 Şubat tarihinde başlayan bölgesel gerilimler nedeniyle İran, tam 60 günü aşkın süredir uluslararası internet erişiminden tamamen mahrum bırakıldı. Bu süreçte sadece sınır dışı iletişim değil, ülkedeki tüm bağımsız seslerin de önü kesilmiş oldu.
Sıradan vatandaşlar internete girebilmek için yasa dışı VPN yollarına başvurup fahiş ücretler ödemek zorunda kalırken, arka planda ciddi adaletsizlikler de yaşandı. ‘Beyaz SIM Kart’ adı verilen imtiyazlı bir uygulama ile diplomatlar, siyasi figürler, bazı popüler sanatçılar ve tescilli gazeteciler kısıtlamasız internetin tadını çıkardı. Bu özel kartların, karaborsada astronomik rakamlarla üçüncü şahıslara satıldığı iddiaları ise kamuoyunda büyük bir öfke dalgası yarattı. Şimdi gözler, Pezeşkiyan’ın onayladığı bu yeni kararın sahada gerçekten bir özgürlük yaratıp yaratmayacağına çevrildi.
Kaynak: Hürriyet
