Nuran Kocadağ
Avrupa’da Güvenlik Mimarisi Kökten Sarsılıyor
Dünya siyasetinin merkezinde bugün tek bir soru var: Avrupa, ABD olmadan kendini koruyabilir mi? Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, The Telegraph’a yaptığı çarpıcı açıklamalarla fitili ateşledi. Rasmussen, Avrupa savunmasının artık ABD’nin katılımı olmadan, bir ‘Gönüllüler Koalisyonu’ tarafından üstlenilmesi gerektiğini açıkça ilan etti. Bu sadece bir öneri değil, kıtanın kaderini tayin edecek sert bir yol ayrımı. Eski Genel Sekreterin bu çıkışı, yıllardır devam eden savunma şemsiyesi tartışmalarını çok daha tehlikeli ve acil bir boyuta taşıdı.
Fransa ve İngiltere Liderliğinde Yeni Bir Dönem
Rasmussen’in işaret ettiği yapı aslında sessiz sedasız temellerini atmış durumda. Mart 2025’te Fransa ve İngiltere’nin öncülüğünde kurulan Gönüllüler Koalisyonu, Ukrayna-Rusya savaşındaki kördüğümü çözmek için kritik bir mekanizma haline geldi. Ancak Rasmussen’e göre bu yeterli değil. Tecrübeli siyasetçi, bu yapının daha da derinleşmesi ve Avrupa’nın kendi güvenliğini Washington’ın gölgesinden kurtarması gerektiğini savunuyor. Özellikle İngiltere ve Fransa’ya yapılan liderlik çağrısı, kıta içindeki askeri dengeleri de kökten değiştirecek nitelikte. Rasmussen, Avrupa’nın kendi kaderini eline almasının vaktinin geldiğini ve bunun bir seçenekten ziyade zorunluluk olduğunu vurguluyor.
‘ABD Bağımlılığı Acı Verici Ama Gerçek’
Euronews’e verdiği demeçte çok daha samimi ve sert ifadeler kullanan Rasmussen, Avrupa’nın içinde bulunduğu durumu ‘acı verici’ olarak nitelendirdi. ABD’nin güvenlik mimarisine olan aşırı bağımlılığın artık sürdürülemez bir yük haline geldiğini belirten Rasmussen, bu göbek bağının koparılmasının kaçınılmaz olduğunu söyledi. 2001-2009 yılları arasında Danimarka Başbakanlığı yapmış ve ardından NATO’nun zirvesinde bulunmuş tecrübeli bir ismin bu itirafı, Brüksel ve Berlin koridorlarında büyük bir şaşkınlıkla karşılandı. Bu bağımlılığı azaltmak artık bir tercih değil, Avrupa’nın küresel bir güç olarak hayatta kalma stratejisi haline dönüşüyor.
Rusya-Ukrayna Hattında Kritik Eşik
Haberin arka planında yatan en büyük risk ise hala devam eden bölgesel çatışmalar. Gönüllüler Koalisyonu’nun asıl sınavı, Rusya’nın hamlelerini durdurmak ve Avrupa’nın doğu sınırlarını tek başına tahkim etmek olacak. ABD’nin iç siyasetindeki belirsizlikler ve savunma bütçelerindeki yeni rotası, Avrupalı liderleri kendi çözüm yollarını bulmaya itiyor. Rasmussen’in önerisi, ‘Avrupa Ordusu’ hayalini yeniden ama bu kez çok daha gerçekçi ve belki de korkutucu bir zeminde alevlendiriyor. Önümüzdeki günlerde Paris ve Londra’dan gelecek yeni savunma taahhütleri, bu yeni askeri blokun sınırlarını belirleyecek. Avrupa halkı için bu durum, daha fazla savunma harcaması ve güvenlik önceliği anlamına geliyor.
