Kadir YamanSiyasetin tozlu koridorlarından günümüze süzülen retorik, her devirde farklı bir tınıyla karşımıza çıkar. Martin Luther King’in o meşhur ‘Bir hayalim var’ çıkışıyla dünya halklarına sunduğu evrensel mesaj, bugün yerli siyasette daha pragmatik ve bir o kadar da tartışmaya açık bir eksene kaymış durumda. Ana muhalefet partisi Genel Başkanı Özgür Özel’in son dönemdeki açıklamaları, sadece siyasi bir vaat değil, aynı zamanda bir zihniyetin tezahürü olarak okunmalıdır. Özel’in vizyonunun odağında yer alan ‘gişeleri kırma’ ve ‘boş vakitlerde iskambil oynama’ temalı söylemleri, hem siyaset bilimciler hem de seçmenler tarafından dikkatle mercek altına alınmaktadır.
Altyapı Projelerinde Hukuki Süreçler ve Kamu Ekonomisi
Özel’in ‘gişeleri kırma’ vaadi, ilk bakışta halkçı bir söylem gibi tınlasa da, devlet yönetiminin ciddiyeti ve uluslararası hukuk normları ışığında değerlendirildiğinde farklı bir tablo ortaya koymaktadır. Türkiye’de otoyol ve köprü yatırımları, büyük ölçüde Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle hayata geçirilmektedir. Bu projeler, Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası tahkim mekanizmaları ve devletin sürekliliği ilkesiyle yasal koruma altındadır. Bir yapıyı ‘yıkmak’ veya ‘kırmak’ fiili, beraberinde ağır tazminat yükümlülüklerini ve devletin yatırımcı nezdindeki itibarını gündeme getirir. Almanya gibi gelişmiş ekonomilerde otoyolların (Autobahn) ücretsiz olması, genel vergi politikalarıyla dengelenen bir sistemdir; ancak mevcut sözleşmelerin tek taraflı feshi, Türk idare hukuku bakımından karmaşık bir adli ve idari yargı sürecini tetikleyecektir. Bu durumun hazine üzerindeki olası yükü ise ekonomik dengeleri sarsabilecek boyuttadır.
Siyasi Vizyonun Sosyolojik ve Psikolojik İzdüşümleri
Öte yandan, Sayın Özel’in boş vakitlerini değerlendirme tercihi olarak sunduğu iskambil (King) tutkusu, siyasi iletişim açısından hayli düşündürücüdür. Bir liderin mütevazı olma gereği duymadan oyun yeteneğini öne çıkarması, geçmişteki ‘tatil yapan’ veya ‘istirahat eden’ siyasi figür imajlarını akıllara getirmektedir. 2019 yılından bu yana İstanbul gibi metropollerde sergilenen ‘temel atmama’ törenleri ve durdurulan metro projeleri, bu yıkım ve duraklama vizyonunun yerel yönetimlerdeki izdüşümü olarak görülmektedir. Seçmen profili analiz edildiğinde, toplumun büyük bir çoğunluğunun uykusuz kalarak, gecesini gündüzüne katarak çalışan bir devlet adamı profiline hasret olduğu görülmektedir. Siyasi kulislerde, anketlerin dahi kendi seçmeni içinde bir güven bunalımı işaret ettiği bu dönemde, ana muhalefetin inşa etmek yerine yıkmayı vaat etmesi, Türk siyaseti adına trajik bir tablo çizmektedir.
Son tahlilde, bir ülkeyi yönetme iddiasındaki kadroların, toplumun yapısal sorunlarına neşter vuracak vizyoner projelerle değil, iskambil masalarındaki maharetleriyle gündeme gelmesi, siyasi tarihimizin ironik bir sayfası olarak kalacaktır. Türkiye gibi jeopolitik risklerin yüksek olduğu bir coğrafyada, beklentiler her zaman ileriye dönük inşa süreçleridir; geçmişin statükocu yaklaşımlarına dönmek toplum vicdanında karşılık bulmamaktadır.