Kadir YamanSavaşsız Başkan İmajı İran Çöllerinde mi Kalıyor?
Donald Trump, ikinci kez Beyaz Saray koltuğuna oturduğunda elindeki en büyük kozu ‘savaş başlatmayan tek başkan’ sıfatıydı. Seçim kampanyası boyunca seçmenlerine Ortadoğu bataklığından uzak durma sözü veren Trump, görevdeki ilk aylarında Abraham Anlaşmaları’nın meyvelerini topluyordu. Körfez bölgesini devasa bir Amerikan silah pazarına dönüştüren bu strateji, Suudi Arabistan’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ne kadar uzanan geniş bir coğrafyaya milyarlarca dolarlık güvenlik garantisi satılmasını sağlamıştı. Ancak Şubat ortasında gerçekleşen kritik bir görüşme, tüm bu pembe tabloyu bir anda kararttı.
Beyaz Saray’daki Kritik Gece: Şimdi ya Hiç
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Beyaz Saray’a inişiyle birlikte Washington’daki diplomasi trafiği sert bir viraja girdi. Trump, o ana kadar İran ile diplomasi masasında belirli bir denge kurmaya çalışıyor, hatta kapalı kapılar ardında yeni bir anlaşma için zemin yokluyordu. Fakat Netanyahu’nun masaya koyduğu ‘ya şimdi ya hiç’ sunumu, Amerikan dış politikasını kökten sarstı. Bu sunumdan sadece birkaç hafta sonra, Amerikan savaş uçaklarının İran semalarında görülmesiyle birlikte Trump’ın o çok övündüğü ‘savaşsız başkan’ hayali, bölgenin yakıcı kumlarına karıştı.
Körfez Ülkelerinde Güven Bunalımı Başladı
Trump’ın Ortadoğu için kurguladığı iş modeli, sadece barışı değil, Amerikan garantörlüğünde bir güvenlik ihracatını hedefliyordu. ‘Biz yoksanız güvende değilsiniz’ mesajıyla kurulan bu denge, son operasyonlarla birlikte büyük bir güven bunalımına dönüştü. Bölgedeki müttefik ülkeler, ‘ABD’ye fazla mı güvendik?’ sorusunu sormaya başlarken, gözler alternatif ittifaklara çevrildi. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bölgesel güçlerin kapısı, yeni güvenlik iş birlikleri için daha sık çalınır hale geldi. İsrail merkezli ve ABD garantörlü bu hassas denge, artık yerini belirsizliklerle dolu yeni bir döneme bıraktı.
Önce Amerika Sloganı İçeriden Vuruluyor
Bu yeni askeri angajman, sadece dış politikada değil, Trump’ın kendi iç cephesinde de ciddi yaralar açıyor. Sadece bir yıl önce sandıkta mağlup ettiği Demokratlara karşı sahip olduğu ‘ahlaki üstünlük’ ve ‘maliyet odaklı siyaset’ söylemi zayıflamaya başladı. Trump’ın en sadık tabanı bile ‘Yeniden neden Ortadoğu batağına saplanıyoruz?’ sorusunu yüksek sesle dile getiriyor. Netanyahu’ya verilen koşulsuz desteğin bedeli, ‘Önce Amerika’ sloganının içinin boşalması olarak karşımıza çıkıyor. Trump’ın ‘anlaşma adamı’ karizması, müttefiki tarafından sürüklendiği bu yeni çatışma sarmalında ağır bir darbe alırken, Rusya ve İran gibi rakipler bu kaostan hem enerji hem de diplomasi alanında güç kazanarak çıkmanın hesaplarını yapıyor.