Zeynep Çelik
Günlük hayatın koşuşturmacası, bitmek bilmeyen bildirimler ve sürekli bir yerlere yetişme telaşı… Sokaktaki gergin yüzlerin, tahammülsüz sürücülerin ve her an patlamaya hazır insanların arkasında aslında derin bir psikolojik kriz yatıyor. Modern tıp literatüründe “kronik memnuniyetsizlik” ve “dijital tükenmişlik” olarak tanımlanan bu durum, toplumun kılcal damarlarına kadar sızmış durumda. Peki, bizi bu noktaya getiren sinsi faktörler neler?
Sosyal Medya Öfkesi ve Kendinden Kaçış
Teknolojinin hayatımızın merkezine oturmasıyla birlikte yeni bir insan modeli ortaya çıktı. Thomas O. St-Pierre’in üzerinde durduğu gibi, sosyal medya çağında Z kuşağına ve yeniliklere duyulan o kontrolsüz öfke, aslında bireyin kendi içsel boşluğundan kaçma çabasından başka bir şey değil. İnsanlar, ekran arkasındaki sahte dünyaları eleştirirken kendi mutsuzluklarıyla yüzleşmekten kaçınıyor. Bu kaçış ise stres hormonlarını tavan yaptırarak kronik bir huzursuzluk sarmalı yaratıyor.
Mükemmeliyetçilik Baskısı Altında Kabalık Salgını
Günümüz dünyasında kabalık neredeyse bir güç gösterisi, bir meziyet gibi pazarlanıyor. Sosyolog Renata Salecl’in analizlerinde vurguladığı üzere, birey sürekli “mükemmel” olmak zorunda hissediyor. Bu dayatma, kaçınılmaz olarak derin bir yetersizlik hissini beraberinde getiriyor. Hırslarının, sabırsızlığının ve kibrinin esiri olan modern insan, bu ezilmişliği dış dünyaya kabalık ve saldırganlık olarak yansıtıyor. Yani sokaktaki o kaba tavırlar, aslında derin bir yetersizlik çığlığı.
Her Gün Yeni Bir Maske: Kimlik Karmaşası
Yalnızlıktan ve sorumluluklardan kaçmak için her gün farklı bir kimliğe bürünenlerin sayısı çığ gibi büyüyor. Helen Oyeyemi’nin karakterlerinde vücut bulan bu durum, günümüz insanının iç çatışmalarını net bir şekilde özetliyor. Bir gün içe kapanık, ertesi gün kontrol delisi olan bireyler, tutarsız davranışlarla çevrelerine zarar verirken aslında kendi benliklerini kaybediyor. Psikolojik istikrarsızlık, ilişkileri ve sosyal hayatı derinden sarsıyor.
Adrenalin Arayışı ve İlişki Saplantıları
Yasak olana duyulan merak, “sekizinci günah” arayışları ve dijital ortamda yapılan tek bir hatanın tetiklediği büyük saplantılar… Domenico Starnone ve Tomris Uyar’ın eserlerinde işlenen bu temalar, modern ilişkilerin ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu gösteriyor. Yanlışlıkla atılan bir mesajın yarattığı heyecan ve sonrasındaki takıntılı süreçler, beyindeki dopamin dengesizliğinin bir sonucu. Sağlıklı ve huzurlu bir yaşam için zihnimizi bu yapay uyarılardan temizlemek ve ruhsal dengemizi korumak artık lüks değil, hayati bir zorunluluk haline geldi.
Kaynak: Hürriyet
