Yaz Sıcakları ve Dehidrasyon Migrenin En Büyük Tetikleyicisi
Başkent Üniversitesi Konya Hastanesinde görevli Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Meltem Karacan Gölen ve Uzm. Dr. Rahime Seren, sıcaklık artışlarının ve değişen günlük rutinlerin migren ataklarını nasıl tetiklediğini açıklayarak, baş ağrısı olmaksızın gelişen vestibüler migren tehlikesine karşı uyarılarda bulundu. Uzmanlar, özellikle yaz aylarında sıvı kaybının ve düzensiz yaşam formunun hastalığı doğrudan tetiklediğini vurguladı.
Doç. Dr. Meltem Karacan Gölen, migrenin basit bir baş ağrısından ibaret olmadığını, beynin dış etkenlere karşı hassasiyetinin yükselmesiyle karakterize nörolojik bir rahatsızlık olduğunu ifade etti. Yaz mevsiminde görülen ani sıcaklık dalgalanmaları, yüksek nem seviyesi, sert güneş ışınları ve atmosferik değişimler atakların ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor.
Bireysel tetikleyicilerin oldukça değişkenlik gösterdiğini aktaran Gölen; uyku düzensizlikleri, stres, uzun süreli açlık, yetersiz su tüketimi, keskin kokular, parlak ışıklar ve hormonal dalgalanmaların en yaygın nedenler arasında yer aldığını kaydetti. Beslenme tarafında ise tütsülenmiş gıdalar, olgunlaşmış peynirler, çikolata, soğan, sarımsak, kontrolsüz kafein ve alkol tüketimi atak sürecini doğrudan başlatabiliyor.
Özellikle yaz aylarında terleme yoluyla vücutta yaşanan sıvı kaybına dikkat çeken Gölen, su içmek için susamayı beklemenin yanlış bir yaklaşım olduğunu belirtti. Özellikle dış sahada çalışanların, sporcuların, hamilelerin ve yaşlıların sıvı alımına ekstra özen göstermesi gerekiyor. Doğrudan maruz kalınan parlak güneş ışınları da göz sinirleri aracılığıyla ağrı merkezini uyarabiliyor. Bu nedenle koruyucu şapka ve güneş gözlüğü kullanımı önem taşıyor.
Tatilde Değişen Rutinler Migren Eşiğini Düşürüyor
Migrenli kişilerin beyin yapısının düzeni sevdiğini belirten Doç. Dr. Meltem Karacan Gölen, tatil dönemlerinde değişen uyku saatlerinin, atlanan öğünlerin ve artan alkol ya da kafein tüketiminin bu düzeni bozduğunu söyledi. Yoğun iş temposunun hemen ardından çıkılan tatilin ilk günlerinde yaşanan atakların “hafta sonu migreni” ile benzer bir yapıya sahip olduğunu ekleyen Gölen, hastaların kendi tetikleyicilerini keşfetmek için mutlaka bir baş ağrısı günlüğü tutmasını tavsiye etti.
Şiddetli ve ani başlayan ilk baş ağrılarında, ağrıye eşlik eden konuşma bozukluklarında, görme kayıplarında, bilinç değişikliklerinde ya da uzuvlarda oluşan güçsüzlüklerde ise hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altı çizildi.
Ağrısız Migren Olarak Bilinen Vestibüler Migrene Dikkat
Nöroloji Uzmanı Dr. Rahime Seren ise hastalığın her zaman baş ağrısı şeklinde seyretmediğini açıkladı. Migren hastalarının yaklaşık yüzde 30’unda sürecin sadece baş dönmesiyle ilerlediğini kaydeden Seren, baş ağrısı eşlik etmediği için bu durumun tanısının konulmasında ciddi zorluklar yaşandığını ve buna tıp dilinde vestibüler migren denildiğini ifade etti.
Vestibüler migrende yaşanan baş dönmelerinin; kişinin kendisinin veya etrafın dönmesi hissi, ani boşluk hissi, dengesizlik, sağa sola savrulma algısı şeklinde ortaya çıkabileceğini belirten Seren, bu duruma çoğunlukla bulantı, kusma, ışık ve ses hassasiyetinin de eşlik ettiğini belirtti.
Yaz dönemlerinde artan düğün kalabalıkları, yanıp sönen parlak ışıklar, bilgisayar ekranına uzun süre bakmak, lunapark gibi hareketli alanlar ve fırtınalı havaların atakları tetiklediğini söyleyen Dr. Seren, günde 1-2 fincan kahvenin koruyucu etkisi bulunurken, tüketimin 5-6 fincana çıkmasının vestibüler migren atağını tetiklediğini belirtti.
Bu hastaların baş ağrısı çekmemeleri ve standart MR, kulak kristal testleri veya nörolojik muayenelerde fiziksel bir sorun saptanmaması nedeniyle sıklıkla psikolojik kökenli anksiyete ya da kaygı bozukluğu teşhisi alabildiklerini ifade etti. Dr. Seren, hastanın detaylı öyküsü dinlendiğinde saniyelerden üç güne kadar sürebilen bu baş dönmesi ataklarının aslında ağrısız bir migren olduğunun anlaşıldığını söyledi. Korunmada en temel yolun tetikleyicilerden uzak kalmak, düzenli egzersiz yapmak ve yeterli sıvı tüketmek olduğunu belirten uzmanlar, yaşam kalitesini bozan durumlarda ise kişiye özel ilaç tedavisinin planlandığını aktardı.
Kaynak: Konyayenigun
