Hakan Kara
İyot Eksikliği ve Türkiye’deki Tiroid Gerçeği
Türkiye coğrafi yapısı gereği iyot eksikliğiyle mücadele eden ülkelerin başında geliyor. Bu durum, toplum genelinde tiroid hastalıklarının görülme sıklığını ciddi oranda artırıyor. 25 Mayıs Dünya Tiroid Günü vesilesiyle önemli açıklamalarda bulunan uzmanlar, Türkiye’deki her 10 kişiden 4’ünde tiroid nodülü tespit edildiğini belirtiyor. Özellikle kadınlar için durum çok daha kritik bir boyutta seyrediyor; çünkü tiroid kanseri, kadınlarda meme kanserinden sonra en sık rastlanan ikinci kanser türü olarak öne çıkıyor.
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Tiroid Hastalıkları Grubu Üyesi Prof. Dr. Sibel Ertek Yalçın, ülkemizdeki tiroid vakalarının arkasındaki en büyük etkenin iyot eksikliği olduğuna dikkat çekiyor. Nüfusun neredeyse yüzde 40’ını etkileyen bu durum, sadece nodül oluşumuna yol açmıyor. Kadınlarda yüzde 20’ye ulaşan oranlarda tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) sorunu gözlemleniyor. Tiroid hormonlarının düzensizliği; üreme sağlığından, anne karnındaki bebeğin beyin gelişimine kadar hayati süreçleri doğrudan etkiliyor. Bu nedenle özellikle gebelik ve emzirme döneminde hekim kontrolünde iyot takviyesi yapılması hayati bir zorunluluk haline geliyor.
Sofradaki Yanlış Alışkanlıklar Hastalığa Davetiye Çıkarıyor
Son yıllarda popülerliği artan Himalaya tuzu gibi iyotsuz alternatiflerin kontrolsüz tüketimi, tiroid hastalıklarının artışındaki gizli suçlulardan biri. Uzmanlar, iyotlu sofra tuzunun doğru şekilde saklanıp kullanılması gerektiğinin altını çiziyor. İyot uçucu bir madde olduğu için, tuzun mutlaka ışık geçirmeyen koyu renkli ve ağzı sıkıca kapalı tuzluklarda muhafaza edilmesi gerekiyor. En sık yapılan hatalardan biri ise tuzu yemek pişerken tencereye eklemek. İyot kaybını önlemek için tuzun, yemek piştikten ve ocaktan indirildikten sonra ilave edilmesi öneriliyor.
Vücudun Sessiz Çığlığı: Bu Belirtileri Es Geçmeyin
Tiroid bezinin az çalışması durumunda vücut metabolizması yavaşlıyor. Bu da bireylerde geçmeyen bir halsizlik, sürekli yorgunluk hissi, kabızlık, cilt kuruluğu ve diyet yapılmasına rağmen kilo verememe gibi şikayetlerle kendini gösteriyor. Aksine, bezin aşırı çalışması (hipertiroidi) durumunda ise kalp çarpıntısı, ani kilo kayıpları, aşırı terleme ve titreme gibi tam tersi belirtiler ortaya çıkıyor. Boyun bölgesinde ele gelen şişliklerin veya yutkunma güçlüklerinin mutlaka bir endokrinoloji uzmanı tarafından incelenmesi gerekiyor. Genetik yatkınlığı olanların ise hiçbir belirti olmasa dahi düzenli kontrollerini yaptırması hayati bir adım olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Hürriyet
