Özlem Kocabaş
Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi tarihinde dönüm noktası olarak nitelendirilebilecek bir gün geride kaldı. 5 Ağustos 2024 tarihinde ‘Terörsüz Türkiye’ hedefiyle yola çıkan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, altı ay süren titiz bir çalışmanın ardından hazırladığı tarihi raporu TBMM Tören Salonu’nda kabul etti. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un liderliğinde yürütülen bu süreç, yalnızca bir siyasi metnin oylanması değil, aynı zamanda toplumsal barışın kurumsal bir çerçeveye oturtulması adına atılmış en somut adım olarak kayıtlara geçti.
Gazi Meclis’in iradesini temsil eden bu rapor, 47 kabul, 2 ret ve bir çekimser oyla yasalaşma yolundaki ilk ve en önemli virajı döndü. Muhalefet partilerinin büyük bir kısmının rapora destek vermesi, milli meselelerde sağlanan geniş tabanlı uzlaşının bir göstergesi kabul edilirken; CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi’nin ‘faili meçhul cinayetlerde zamanaşımının kaldırılmaması’ gerekçesiyle kullandığı çekimser oy, sürecin vicdani boyutlarındaki hassasiyeti de bir kez daha hatırlattı. TİP ve EMEP saflarından gelen ret oyları ise demokratik çeşitliliğin bir parçası olarak rapora şerh düşülmüş noktalar olarak kaldı.
Slogan Değil Strateji: ‘Türkiye Modeli’ Ne Getiriyor?
83 sayfadan oluşan raporun ruhunu, Meclis Başkanı Kurtulmuş’un kaleme aldığı ‘Takdim’ yazısı oluşturuyor. ‘Türkiye Modeli’ olarak tanımlanan bu yeni yaklaşım, kamu düzeninin korunması ile hak ve özgürlük alanlarının genişletilmesini birbirinin zıttı değil, tamamlayıcısı olarak görüyor. Raporun en dikkat çeken teknik detayı ise ‘genel af’ beklentilerine kapıyı kesin bir dille kapatması oldu. Metinde, ceza ve infaz hukukunun mevcut imkanlarından faydalanılacağı ancak ‘cezasızlık’ algısı oluşturacak hiçbir adıma yer verilmeyeceği vurgulanıyor.
Sürecin başarıya ulaşmasındaki ‘en kritik eşik’ ise saha doğrulaması olarak belirlendi. PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devletin güvenlik ve istihbarat birimlerince ‘ölçülebilir kriterlerle’ teyit edilmesi şartı, sürecin duygusal bir zeminden ziyade rasyonel bir güvenlik mimarisi üzerine inşa edildiğini kanıtlıyor. ‘Kürt’ün onurunu, Türk’ün gururunu koruma’ ilkesi ise meselenin sosyolojik derinliğine ve kardeşlik hukukuna yapılan güçlü bir atıf olarak öne çıkıyor.
Siyasi Grupların Ortak Paydası: Üniter Yapı ve Toplumsal Barış
Komisyonun son toplantısı, Türk siyasetinin farklı renklerinin bir ‘millet projesi’ etrafında birleştiği anlara sahne oldu. AK Parti cephesinden gelen ‘baldıran zehiri içme’ kararlılığı ile MHP’nin ‘üniter devlet yapısından tavizsiz barış’ vurgusu, sürecin kırmızı çizgilerini net bir şekilde belirledi. CHP’nin ‘rapor lafta kalmasın’ uyarısı ise yasama sürecinin bundan sonraki aşamalarında denetim mekanizmasının canlı tutulacağının işareti oldu.
Raporun onaylanmasıyla eşzamanlı olarak paylaşılan İmralı görüşme notları ise sürecin başka bir boyutunu aydınlattı. Terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan’ın ‘şiddete yer yok, silah terk edilmiştir’ mesajı, raporun meşruiyet zeminindeki karşılığını pekiştirir nitelikte. Bundan sonraki süreçte gözler, raporun tavsiyeleri doğrultusunda hazırlanacak yasal düzenlemelere çevrildi. Önümüzdeki aylarda Meclis gündemine gelmesi beklenen bu düzenlemeler, Türkiye’nin kırk yıllık terör kamburundan kurtulup müreffeh bir geleceğe yürümesinde gerçek bir mihenk taşı olacaktır.
