Faruk Hakyemez
Paranın İzini Sürmek: Siyasetin Arka Odası
Siyasetin sadece meydanlarda kurulan ateşli cümlelerden ibaret olduğunu sanıyorsanız, büyük bir yanılgı içindesiniz demektir. Demokrasinin asıl sınavı sandıkta değil, o çok konuşulan ama az bilinen muhasebe defterlerinde veriliyor. Anayasa Mahkemesi, 2023 yılına ait mali tabloları masaya yatırdı ve 11 siyasi partinin cüzdanını mercek altına aldı. Yüksek Mahkeme’nin bu denetimi, aslında bize siyasetin sadece ideolojilerle değil, rakamlarla da nasıl yönetildiğini fısıldıyor.
AYM Merceği Altındaki 11 Parti Kimler?
Resmi Gazete’de yayımlanan son kararlara göre; Emek Partisi, Demokrat Parti, Devrim Hareketi Partisi, Doğru Yol Partisi, Güç Birliği Partisi, Cihan Partisi, Al Sancak Partisi, Komünist Parti, Kürdistan Komünist Partisi, Yerli ve Milli Parti ve Tuğra Partisi’nin 2023 yılı finansal raporları incelendi. Geniş bir yelpazeye yayılan bu partilerin tamamı, Yüksek Mahkeme’nin onayından geçmeyi başardı. Yani kağıt üzerinde her şey tıkırında, her kuruşun hesabı verilmiş durumda.
Kanunun Sert Çizgisi: 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu
Türkiye’de bir siyasi yapı inşa etmek, sadece bir tüzük yazmakla bitmiyor. 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu, her partinin ensesinde bir gölge gibi dolaşan oldukça katı bir düzenleme. Bu kanun, partilerin gelir ve giderlerini şeffaf tutmasını, bağışların sınırlarını ve harcamaların niteliğini belirliyor. AYM, incelediği 11 partinin hesaplarının ‘doğru, denk ve kanuna uygun’ olduğuna karar verirken, aslında bu yapıların sistemin yasal sınırları içerisinde kaldığını tescillemiş oldu. Bu bir bakıma, siyasi hayatın devamlılığı için gereken mali ehliyet belgesidir.
Vatandaşın Cebinden Siyasetin Kasasına
Peki, bu kararlar sokaktaki vatandaşı neden ilgilendiriyor? Çünkü siyasetin finansmanı, şeffaf olmadığı sürece her zaman soru işaretleri barındırır. İsmini belki de sadece seçim pusulalarında gördüğünüz küçük partilerin bile bu denli sıkı bir denetimden geçmesi, demokratik işleyişin sağlığı açısından kritik bir öneme sahip. Bir partinin kasası karanlıktaysa, o partinin topluma vaat ettiği gelecek de puslu kalmaya mahkumdur. AYM’nin bu onayı, siyasi partilerin finansal birer karakutu olmasının önüne geçen yasal bir bariyer görevi görüyor. Ancak meselenin özü şu: Rakamların denkliği, siyasetin vicdanına ne kadar yansıyor? Bu sorunun cevabını sandık verecek olsa da, mali disiplin şimdilik Yüksek Mahkeme’den geçer not aldı.
