Mert Güçlü
Sehven Kelimesinin Kökeni ve TDK Anlamı Nedir?
Günlük hayatta, özellikle resmi yazışmalarda, adliye koridorlarında veya üniversite duyurularında sıkça karşılaşılan ancak tam olarak neyi ifade ettiği pek çok kişi tarafından bilinmeyen bir kelime son günlerde arama motorlarında zirveye yerleşti. Özellikle resmi kurumların yaptıkları hataları telafi etmek amacıyla yayınladıkları düzeltme metinlerinde sıkça karşımıza çıkan bu gizemli kelime: Sehven. Peki, dilden dile dolaşan ama anlamı çoğunlukla ıskalanan bu sözcük tam olarak ne anlama geliyor ve nerelerde kullanılıyor? İşte herkesin merak ettiği o detaylar.
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre sehven kelimesi, yanılma suretiyle, yanlışlıkla, dalgınlık sonucu veya unutkanlıkla yapılan durumları ifade eder. Kökeni Arapça olan bu sözcük, aslında eski dönemlerin idari ve hukuki yazışmalarında çok daha sık kullanılırken günümüzde de geçerliliğini korumaktadır. Bir kişinin bilerek veya isteyerek değil, tamamen kontrol dışı bir odaklanma sorunu ya da dikkatsizlik nedeniyle yaptığı hataları kibarca ifade etme biçimidir. Hata yaptım demek yerine yapılan işlem sehven gerçekleşmiştir ifadesini tercih etmek, kurumsal dilde bir nevi diplomatik kalkan görevi üstlenmektedir.
Sorumluluktan Kaçışın Kibar Yolu: Nerelerde Kullanılır?
Bu kelimenin popülerliğini korumasının en büyük sebebi, özellikle kriz anlarında kurumların ve yetkililerin başvurduğu ilk kurtarıcı olmasıdır. Örneğin, bir üniversitenin sınav sonuçlarını yanlış açıklaması, bir belediyenin yanlış adrese tebligat göndermesi ya da bir bankanın hesaba yanlış bloke koyması durumunda hemen şu savunma mekanizması devreye girer: Yapılan işlem sehven gerçekleşmiştir. Bu cümle kurulduğu an, yapılan büyük hata bir anda insani bir dalgınlık seviyesine indirgenerek yumuşatılmaya çalışılır. Özellikle bürokrasi ve hukuk dünyasında bu terim, olası davaların ve hukuki yaptırımların önüne geçmek için koruyucu bir kalkan gibi tercih edilir.
Günlük Hayatta ve Tartışmalarda Sehven Kullanımı
Kelime sadece resmi evraklarda kalmıyor; televizyon ekranlarındaki hararetli tartışmalardan sosyal medya platformlarındaki polemiklere kadar geniş bir yelpazede kendine yer buluyor. Bir siyasetçinin veya ekran yüzünün canlı yayında yaptığı bir dil sürçmesi ya da yanlış bilgi paylaşımı sonrasında gelen ‘O sözler sehven sarf edilmiştir’ açıklaması, kamuoyundaki tepkiyi dindirmenin en estetik yollarından biri olarak görülüyor. İletişim uzmanları, bu kelimenin doğru yerde kullanılmasının kriz yönetiminde ciddi bir avantaj sağladığını belirtiyor. Ancak kelimenin sürekli bir bahane olarak kullanılması, zamanla inandırıcılığını yitirmesine de yol açabiliyor.
Kaynak: Hürriyet
