Vildan Aydoğdu
Sessiz Tehlike: Ekran Arkasındaki Zorbalık
Çocuk yetiştirmek artık sadece sokaktaki tehlikelerden korumak anlamına gelmiyor; ekranın arkasındaki görünmez ellere karşı da uyanık olmayı gerektiriyor. TBMM Dilekçe Komisyonu bünyesinde hazırlanan son rapor, okullarda ve dijital dünyada artan akran zorbalığının ürkütücü boyutlarını ve alınacak yeni önlemleri gözler önüne serdi. Uzmanlar, çocukların artık fiziksel şiddetten ziyade dijital dünyadaki dışlanma ve saldırıları ‘gerçek şiddet’ olarak algıladığını belirtiyor.
Eski Kanunlar Yeni Riskleri Korumaya Yetmiyor
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yapılan son araştırmalar, 2025 yılı itibarıyla şiddet algısının tamamen değiştiğini gösteriyor. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan Çocuk Koruma Kanunu ve Milli Eğitim Temel Kanunu, dijital dünyadaki sofistike saldırılar karşısında yetersiz kalmaya başladı. Artık bir çocuğun saçının çekilmesi veya oyun grubundan dışlanması kadar, sosyal medya üzerinden organize edilen karalama kampanyaları ve dijital dışlanma da büyük bir risk faktörü. Bakanlık yetkilileri, mevzuatın bu yeni nesil riskleri kapsayacak şekilde ivedilikle güncellenmesi ve kurumlar arası tam koordinasyonun sağlanması gerektiğini vurguluyor.
Yapay Zeka Destekli Koruma Kalkanı Geliyor
Çocuklarımızı dijital dünyada yalnız bırakmamak adına Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı devrim niteliğinde bir adım atmaya hazırlanıyor. Dijital platformlardaki çocuk profillerinin denetlenmesi için yapay zeka destekli bir içerik kontrol sistemi gündemde. Avrupa Birliği’ndeki iyi uygulama örneklerinin inceleneceği bu projeyle, çocukların önüne düşen algoritmik içerikler daha sıkı filtrelenecek. Özellikle kreş ve erken çocukluk dönemindeki yatırımların artırılmasıyla, sorunun henüz kökenindeyken çözülmesi hedefleniyor. Yapay zeka, bir nevi dijital bir gardiyan görevi görerek zararlı içerikleri çocukların gözünden uzak tutacak.
81 İlde Akran Nezaketi Seferberliği Başlıyor
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ise madalyonun diğer yüzüne, yani algoritmaların etkisine odaklanıyor. Sosyal medya platformlarının çocukları istenmeyen içeriklere yönlendirmesinin önüne geçmek için yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. Türkiye genelinde 81 ilde başlatılacak olan ‘Akran Nezaketi’ saha çalışmasıyla, ilkokuldan lise seviyesine kadar binlerce öğrenciden veri toplanacak. Bu veriler ışığında, çocukların birbirlerine karşı dijital ortamda nasıl daha saygılı ve nezaketli olabileceğine dair yeni bir eğitim modeli inşa edilecek.
Ebeveynlerin Yeni Görevi: Dijital Okuryazarlık
Okul yönetimleri ve devlet kurumları bu önlemleri alırken, en büyük görev yine anne ve babalara düşüyor. Uzmanlar, çocukların internet kullanımını yasaklamak yerine onlarla sağlıklı bir dijital bağ kurmanın önemine dikkat çekiyor. Çocuğunuzun sosyal medya hesaplarında neler paylaştığını, kimlerle etkileşim kurduğunu ve en önemlisi ruh halindeki ani değişimleri takip etmek hayati önem taşıyor. Unutmayın, dijital dünyadaki bir yara, fiziksel bir yaradan çok daha derin izler bırakabiliyor. Bu süreçte çocuklarla açık iletişim kurmak ve onlara dijital dünyada ‘hayır’ demeyi öğretmek, onları geleceğin tehlikelerine karşı koruyacak en güçlü zırh olacaktır.
