Hülya Çetin
Kendi Değerini Çocuğun Başarısına Bağlayan Veliler
Sosyal medyada anonim bir hesaptan paylaşılan ve kısa sürede geniş kitlelere ulaşan ses kaydı, Türkiye’deki sınav baskısını ve aile içi ilişkileri yeniden tartışmaya açtı. Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavı sonrasında kaydedilen konuşmada, bir annenin çocuğuna yönelik sert ifadeleri kamuoyunda büyük tepki topladı.
Sınav çıkışında kızına tepki gösteren annenin, “Bizi rezil ettin. Madem 5 yanlışın vardı neden sınavın iyi geçtiğini söyledin? 5 yanlış, hiçbir eğitim almayan çocuğun yapacağı sonuçtur. Herkes bizi arayıp başarı diledi, insan içine çıkacak yüz bırakmadın” şeklindeki sözleri, eğitim sisteminin psikolojik boyutunu gözler önüne serdi.
Sınav Baskısı ve Toplumsal Statü Çatışması
Yaşanan bu durumun münferit olmadığını belirten uzmanlar, sınav dönemlerinde binlerce evde benzer tartışmaların yaşandığına dikkat çekiyor. Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Eryılmaz, ebeveynlerin kendi toplumsal statülerini ve varlıklarını çocuklarının akademik başarıları üzerinden tanımlama eğiliminde olduklarını belirtiyor.
Toplumsal yapıda bireylerin kendi değerlerini çevre onayına bağladığını ifade eden Eryılmaz, çevre desteği ve onayı azaldığında ebeveynlerin değersizlik hissine kapıldığını ve bu öfkeyi çocuklarına yansıttığını vurguluyor. Sınav sonrasında ebeveynlerin öncelikle çocuklarının duygularını dinlemesi ve bu sürecin hayatın tek belirleyicisi olmadığını aktarması gerekiyor.
Başarı Odaklılık Ruh Sağlığını Tehdit Ediyor
Necmettin Erbakan Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurten Sargın ise çocukların akademik performansından çok ruh sağlıklarının korunması gerektiğinin altını çiziyor. Ailelerin çocuklarını kendi ebeveynlik başarılarının birer kanıtı ve göstergesi gibi görmemesi gerektiğini belirten Sargın, zedelenen ruh sağlığını düzeltmenin sınav kazanmaktan çok daha zorlu bir süreç olduğunu ifade ediyor.
Uzmanlara göre, LGS gibi kitlesel sınavlardan sonra ailelerin sakin kalması ve durum analizi yaparken mantıklı gerekçeler üretmesi önem taşıyor. Sınava giren yaklaşık 1 milyon öğrenci arasından herkesin tam puan alamayacağının kabul edilmesi, çocukların üzerindeki ağır psikolojik yükü hafifletmek adına ilk adımı oluşturuyor.
Sınav Sonrası Ailelerin İzlemesi Gereken Yol Haritası
Eğitimciler ve psikologlar, sınav sonuçları ne olursa olsun ailelerin şu üç temel adımı izlemesini öneriyor:
İlk olarak, durumun normalleştirilmesi gerekiyor. Sınav sorularının zorluk derecesi ve rekabet ortamı göz önünde bulundurularak gerçekçi yaklaşımlar sergilenmelidir. İkinci olarak, sonucun daha kötü senaryolarla kıyaslanıp mevcut duruma şükredilmesi, sınav kaygısının yaratabileceği daha derin depresif süreçlerin önüne geçebilir. Son olarak, bu zorlu sürecin çocuğun stres altındaki davranışlarını gözlemlemek ve onu daha yakından tanımak için bir fırsat olarak değerlendirilmesi tavsiye ediliyor.
Kaynak: Hürriyet
