Hakan Kara
Günlük hayatta, televizyon ekranlarında veya sosyal medya tartışmalarında sıkça karşımıza çıkan bazı kelimeler, zaman zaman anlam kaymasına uğrayabiliyor. Bu kelimeler arasında son dönemde en çok dikkat çekeni ise “zillet” oldu. Vatandaşlar, arama motorlarında bu kelimenin tam olarak neyi ifade ettiğini ve Türk Dil Kurumu (TDK) verilerine göre hangi anlamları taşıdığını yoğun bir şekilde araştırıyor.
Zillet Kelimesinin TDK Sözlük Karşılığı
Arapça kökenli bir sözcük olan zillet, kelime anlamı itibarıyla hor görülme, aşağılanma ve alçalma durumlarını ifade eder. Bir kişinin kendi onurunu ve haysiyetini geri plana iterek, çevresindeki kişileri kendinden üstün görmesi hali olarak tanımlanır. TDK kayıtlarına göre bu kavram, sadece bir duygu durumu değil, aynı zamanda bir davranış biçimini de temsil etmektedir.
Kelimenin derinliklerine inildiğinde, toplumsal ilişkilerde “el etek öpme” olarak tabir edilen eylemlerle ilişkilendirildiği görülür. Bu durum, kişinin kendi iradesini bir kenara bırakıp, menfaatleri doğrultusunda başkalarına boyun eğmesi anlamına gelir. Yani zillet, bir nevi irade zayıflığı ve kişinin kendisini küçük düşürmesi olarak sosyal hayatta karşılık bulur.
Sözcüğün kullanım alanı sadece bireysel ilişkilerle sınırlı kalmıyor. Toplumsal bir statü kaybı veya bir grubun başka bir grup karşısında düştüğü zor durumları anlatmak için de bu ifade tercih ediliyor. Özellikle edebi metinlerde ve resmi hitabetlerde, onur kırıcı bir durumu vurgulamak amacıyla zillet kelimesine sıkça başvuruluyor.
Günümüzde kelimenin bu kadar popüler olmasının temel sebebi, toplumsal kutuplaşmalarda veya sert eleştirilerde bir sıfat olarak kullanılmasıdır. Ancak kelimenin kökenindeki aşağılık duygusu ve değersizlik vurgusu, kullanım alanına göre çok daha ağır anlamlar ihtiva edebiliyor. Dil bilimciler, kelimelerin doğru bağlamda kullanılmasının toplumsal iletişim açısından kritik önem taşıdığını belirtiyor.
Kaynak: Hürriyet
