Mert Güçlü
Hukuki Mücadele Nasıl Başladı?
Anayasa Mahkemesi (AYM), kamuoyunda uzun süre tartışma konusu olan “128 milyar dolar” iddialarına ilişkin nihai kararını verdi. Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ı hedef alan paylaşımları nedeniyle çarptırıldığı manevi tazminat cezası, Yüksek Mahkeme tarafından hukuka uygun bulundu. AYM, muhalefet partisinin iddialarının somut bir temeli olmadığını belirterek, ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine hükmetti.
Hukuki süreç, eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın avukatı aracılığıyla 24 Şubat 2021 tarihinde mahkemeye başvurmasıyla başladı. Davaya konu olan gelişme, CHP’nin kurumsal sosyal medya hesabı üzerinden 19 Şubat 2021 tarihinde yayımlanan kurgu içerikli bir video paylaşımdı. İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi, dosyayı inceledikten sonra videodaki görsel ve ifadelerin siyasi eleştiri sınırlarını aşarak doğrudan bir suç isnadı ve karalama niteliği taşıdığına karar verdi. Bu doğrultuda yerel mahkeme, CHP’yi 40 bin Türk Lirası manevi tazminat ödemeye mahkûm etti.
Karara itiraz eden CHP, dosyayı istinaf mahkemesine taşıdı. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, 22 Haziran 2022 tarihinde yaptığı incelemede, CHP’nin istinaf başvurusunu esastan reddetti. Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde, ağır ithamlar içeren iddiaların resmi bir veri, kesinleşmiş bir mahkeme kararı veya somut bir delille desteklenmediğini vurguladı.
AYM: İfade Özgürlüğü Kalkan Olamaz
İstinaf kararının kesinleşmesinin ardından ana muhalefet partisi, konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıyarak bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, yerel mahkemenin verdiği tazminat kararının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği savunuldu. Dosyayı esastan inceleyen AYM Birinci Bölümü ise emsal niteliğinde bir değerlendirme yaptı. Yüksek Mahkeme, siyasetçilerin ve kamusal figürlerin eleştiriye daha açık olması gerektiğini kabul etmekle birlikte, kişilerin lekelenmeme, şeref ve itibar haklarının korunmasının da anayasal bir güvence altında olduğunu belirtti.
AYM kararında, olgusal temeli bulunmayan ve doğrudan suç unsuru barındıran ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında korunamayacağı net bir dille ifade edildi. Mahkeme, yerel mahkemelerin düşünceyi açıklama özgürlüğü ile kişilik hakları arasında adil bir dengeli karar verdiğini tescil etti.
Merkez Bankası’nın Bağımsızlığı Hatırlatıldı
Yüksek Mahkeme’nin kararındaki en dikkat çekici detaylardan biri de Merkez Bankası’nın yasal statüsüne yapılan atıf oldu. Kararda, Merkez Bankası’nın idari ve mali açıdan tamamen bağımsız bir kuruluş olduğu, kendi kararlarını kendi yetkili organları aracılığıyla aldığı belirtildi. Bu çerçevede, iddiaya konu olan finansal işlemler ile eski Bakan Berat Albayrak’ın şahsı arasında doğrudan hiçbir hukuki bağ kurulamadığı vurgulandı.
Siyasi tartışmaların yargı eliyle netleşmesi, ekonomi politikalarının ve devlet kurumlarının işleyişine dair tartışmaların hukuki sınırlarını çizmesi açısından büyük önem taşıyor. Bu karar, sosyal medya üzerinden yapılan siyasi kampanyaların ve iddiaların hukuki sorumluluk doğuracağını bir kez daha göstermiş oldu. Kararla birlikte, CHP’nin ödeyeceği 40 bin liralık manevi tazminat cezası kesinleşmiş oldu.
Kaynak: Hürriyet
