Nuran Kocadağ
Fay Hattında Sessiz Bekleyiş: 7 Şehir Risk Altında
Türkiye, Kahramanmaraş merkezli o büyük felaketin yaralarını sarmaya çalışırken, yerin derinliklerinden gelen yeni uyarılar tedirginliği artırıyor. Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde düzenlenen panelde konuşan uzmanlar, Kuzey Anadolu Fayı üzerindeki sismik boşluklara dikkat çekerek adeta zamana karşı bir yarışın içinde olduğumuzu vurguladı. Bilim insanlarına göre, 1949’dan bu yana devam eden deprem silsilesinde kırılmayan iki kritik nokta kaldı: Marmara ve Yedisu.
Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram’ın açıklamaları, bölge halkı için hayati bir uyarı niteliğinde. Akbayram, Kuzey Anadolu Fayı’ndaki deprem göçünün Marmara’ya kadar ulaştığını ancak Yedisu bölgesinin hala büyük bir enerji biriktirdiğini ifade etti. Bu fayın kırılması durumunda sadece merkez üssü değil, yaklaşık 150 kilometrelik bir çap içindeki tüm yerleşim yerleri sarsılacak.
Yedisu Fayı Hangi İlleri Vuracak?
Olası bir kırılmada felaketin boyutu oldukça geniş bir coğrafyayı kapsıyor. Uzmanlar, Yedisu Fayı’nın harekete geçmesi durumunda Erzurum, Erzincan, Tunceli, Muş, Diyarbakır, Bitlis ve Elazığ’ın bir kısmının doğrudan etkilenebileceğini belirtiyor. Akbayram, “Şehirler tamamen yok olacak demiyoruz ama hazırlıksız yakalanırsak riskli alanlarda yıkımlar kaçınılmaz” diyerek yerel yönetimleri ve vatandaşı önlem almaya çağırıyor. Kahramanmaraş depremlerinin 13 ili etkilediği gerçeği göz önüne alındığında, Yedisu’daki bu sismik boşluk bölgenin en büyük kabusu olmaya aday.
Bingöl’de Korkutan Sismik Boşluk
Tehlike sadece Yedisu ile sınırlı değil. Doğu Anadolu Fay hattı boyunca devam eden riskler, Bingöl’ün Palu ve Ilıcalar arasındaki bölgesinde de yoğunlaşıyor. 6 Şubat depremleriyle 330 kilometrelik bir hattın kırıldığını hatırlatan uzmanlar, bu kesimin hala ‘sismik boşluk’ olarak tanımlandığını söylüyor. Buradaki enerji birikiminin 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem üretme potansiyeli taşıması, bölgedeki endişeyi bir kat daha artırıyor. Bilimin öngördüğü bu tablo, vaktin daraldığını bir kez daha yüzümüze çarpıyor.
Coğrafi Zorluklar ve Lojistik Kriz Kapıda
Deprem sadece bir sarsıntıdan ibaret değil; sonrası da en az deprem kadar kritik. Atatürk Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erdem Bayrak, bölgenin dağlık yapısına ve coğrafi zorluklarına dikkat çekiyor. Dağlarla çevrili şehirlerde afet anında lojistiğin kesilmemesi ve ulaşım kanallarının açık tutulması hayati önem taşıyor. Kaçmaya çalışanlar ile yardıma gelenlerin aynı dar yollarda mahsur kalması, felaketi ikiye katlayabilir. Erken uyarı sistemleri ve yapısal sağlık izleme teknolojileriyle kazanılacak her saniye, yüzlerce canın kurtulması anlamına geliyor. Artık sadece konuşmak değil, saniyelerin hesabını yaparak hazırlanmak zorundayız.
