Büşra Tekin
Yapay Büyümenin Arkasındaki Tehlike
Batı’nın ekonomik olarak haritadan silmeye çalıştığı Rusya, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu’nda imzaladığı 89,5 milyar dolarlık devasa anlaşmalarla dünyaya meydan okudu. Ancak bu parıltılı tablonun arkasında, Kremlin’in saklamaya çalıştığı çok daha derin bir yapısal kriz yatıyor.
Savaş Bütçesiyle Gelen Geçici Refah
Moskova yönetimi, son üç yılda yüzde 10 büyüme kaydederek Avrupa Birliği’nin yüzde 3’lük büyüme oranını geride bıraktığını gururla ilan ediyor. Fakat bu büyümenin motoru sürdürülebilir bir sanayi veya serbest piyasa dinamikleri değil; tamamen devlet bütçesinden finanse edilen askeri sanayi üretimidir. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın da satır aralarında kabul ettiği üzere, mevcut büyümenin kalıcı bir ekonomik modele dönüşüp dönüşemeyeceği büyük bir belirsizlik içeriyor.
İç piyasada ciddi bir iş gücü sıkıntısı yaşanırken, düşük işsizlik oranları bir başarı hikayesi gibi sunulsa da aslında üretim kapasitesini sınırlayan kronik bir krize dönüşmüş durumda. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov, iş gücü piyasasındaki tıkanıklığın Merkez Bankası’nın faiz kararlarını doğrudan kilitlediğini açıkça belirtiyor.
Rus Ekonomisinin Dört Atlısı
Rusya’nın en büyük bankası Sber’in tepe yöneticisi German Gref’in forumda yaptığı ‘mahşerin dört atlısı’ çıkışı, pembe tabloları yerle bir etmeye yetti. Gref’e göre yüksek politika faizi, ağır vergi yükü, ihracatçıyı boğan güçlü ruble ve bürokratik engeller Rus özel sektörünü can çekişme noktasına getirdi. Yüzde 10-12 seviyesindeki faiz oranları iş dünyası için psikolojik sınırı çoktan aşmış durumda.
Maliye Bakanı Anton Siluanov’un dış borcu kapatma ve emeklilik fonlarını sisteme aktarma planları, ülkenin dış kaynak bulma umudunu kestiğini ve gözünü vatandaşın iç tasarruflarına diktiğini gösteriyor. Batı sermayesinin yerini Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin alması ise Moskova’nın finansal bağımsızlık iddialarının ne kadar kırılgan olduğunu kanıtlıyor.
Yapay Zeka ve Teknolojik Kuşatma
Batı’nın teknoloji ambargolarını aşmak isteyen Rusya, yapay zekayı ulusal bir beka meselesi haline getirdi. Forumda sergilenen yerli ödeme terminalleri ve optik hesaplayıcılar, yazılım bağımsızlığı çabasının birer ürünü olarak öne çıkıyor. Ancak yüksek teknoloji üretimi sadece yazılımdan ibaret değil; devasa veri merkezlerinin enerji, su ve donanım ihtiyaçları yaptırımlar altındaki Rus ekonomisi için taşınması zor maliyetler üretiyor.
Tüm bu gerilimlerin ortasında, foruma 10 yıl sonra ilk kez resmi bir ABD delegasyonunun katılması, kapalı kapılar ardında küresel sistemle entegrasyon arayışlarının sürdüğünü kanıtlıyor. Rusya, yaptırımların ilk şokunu atlatmış görünse de içten içe büyüyen yapısal krizlerle uzun vadeli bir yıpranma savaşı veriyor.
Kaynak: Ekonomim Tv
