Özlem Kocabaş
Küresel Satışlarda Bölgesel Ayrışma Derinleşiyor
Otomotiv dünyasında kartlar yeniden dağıtılıyor. Nisan ayı verileri masaya yatırıldığında, elektrikli araç (EV) pazarının artık tek bir blok halinde hareket etmediğini net bir şekilde görüyoruz. Küresel çapta 1,6 milyon adetlik satış, kağıt üzerinde yıllık bazda yüzde 6’lık bir büyümeye işaret etse de, madalyonun öbür yüzü oldukça karmaşık. Mart ayındaki o devasa talebin ardından aylık bazda yaşanan yüzde 9’luk gerileme, pazarın bir ‘soluklanma’ evresine girdiğini kanıtlıyor. Ancak asıl hikaye toplam rakamda değil, coğrafyaların verdiği farklı tepkilerde gizli.
Avrupa’da Rekorun Arkasındaki Gerçek: Akaryakıt Korkusu
Avrupa, nisan ayında adeta elektrikli araç pazarının lokomotifi görevini üstlendi. Kıta genelinde 400 binden fazla satış yapılması ve yıllık bazda yüzde 27’lik bir sıçrama yaşanması tesadüf değil. İşte tam bu noktada neden kazandıklarını anlıyoruz: Orta Doğu’da dinmek bilmeyen gerilimler ve buna bağlı olarak tırmanan akaryakıt fiyatları, Avrupalı tüketiciyi güvenli liman olarak gördüğü elektrikli otomobillere itti. Mart ayındaki tarihi zirvenin ardından nisan ayında da bu ivmenin korunması, içten yanmalı motorlardan kaçışın artık bir lüks değil, ekonomik bir zorunluluk haline geldiğini gösteriyor.
Çin İçerde Kaybediyor Dışarda Saldırıyor
Dünyanın en büyük oyun kurucusu Çin’de ise durumlar hayli karışık. Kendi iç pazarında nisan ayında yüzde 8’lik bir daralma yaşayan Pekin, 850 bin adetlik satışla beklentilerin altında kaldı. Peki, neden kaybediyorlar? Cevap basit: Sübvansiyon düzenlemeleri. Yıl başında devreye giren yeni kurallar, özellikle ‘küçük araç’ segmentindeki cazibeyi bitirdi. Ancak Çinli üreticiler elleri kolları bağlı beklemiyor. İçeride daralan talebi, agresif bir ihracat politikasıyla dengelemeye çalışıyorlar. Sadece nisan ayında 400 bin aracın deniz aşırı ülkelere gönderilmesi, Çin’in lojistik bir istila başlattığının en somut kanıtı. Yılın ilk dört ayında ulaşılan 1,4 milyonluk ihracat rakamı, Avrupa ve Güney Asya yollarında neden daha fazla Çinli marka gördüğümüzü açıklıyor.
Kuzey Amerika’da Büyük Çöküş ve Meksika Sürprizi
Tablonun en karanlık tarafında ise Kuzey Amerika yer alıyor. Yüzde 28’lik devasa bir düşüşle 120 bin seviyelerine gerileyen satışlar, bölgedeki elektrikli araç iştahının ciddi şekilde kapandığını gösteriyor. ABD ve Kanada pazarları adeta yerinde sayarken, burada şaşırtıcı bir aykırı ses yükseliyor: Meksika. Meksika’daki büyümenin tek bir ana kaynağı var; o da Çin’den gelen uygun fiyatlı ithal modeller. Kuzey Amerika’nın geri kalanı korumacı politikalarla boğuşurken, Meksika’nın bu modellerle pazarını büyütmesi, tüketici tercihlerinin ideolojiden ziyade cüzdana baktığını kanıtlıyor.
Veriler Bize Ne Anlatıyor?
Sonuçları bir araya getirdiğimizde; küresel pazarın daha karmaşık ve parçalı bir yapıya büründüğünü görüyoruz. Yıl başından bu yana ulaşılan 5,6 milyonluk toplam satış, 2025’in aynı dönemine göre bir miktar geride kalsa da, Avrupa’daki yüzde 26’lık büyüme umutları taze tutuyor. Ancak Çin’in iç talebindeki yüzde 17’lik düşüş ve Kuzey Amerika’nın yüzde 25’lik gerilemesi, sektörün artık sadece ‘çevreci’ olma vaadiyle büyüyemeyeceğini, doğru teşvik ve ekonomik istikrarın şart olduğunu gösteriyor. Pazarın geri kalanındaki yüzde 110’luk patlama ise gelişmekte olan ülkelerin bu teknolojik dönüşüme sanılandan daha hızlı adapte olacağını fısıldıyor.
