Erkan Dönmez
Yeni Bir Jeopolitik Satranç: Dubrovnik Zirvesi
Hırvatistan’ın tarihi kenti Dubrovnik, bugünlerde sadece turistleri değil, küresel güç dengelerini değiştirmek isteyen diplomatik aktörleri ağırlıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan adına Üç Deniz Girişimi (3SI) 11’inci Zirvesi Genel Oturumu’na katılması, Ankara’nın Avrupa’nın doğu kanadındaki yeni planlarını işaret ediyor. Peki, görünürde sadece enerji ve altyapı projesi olarak sunulan bu girişimin derinlerinde asıl ne yatıyor? Masadaki dosyalar sadece yollardan ve boru hatlarından mı ibaret, yoksa bölge yeniden mi dizayn ediliyor?
3 Deniz Girişimi: Kimin Projesi, Hedef Ne?
2016 yılında Polonya ve Hırvatistan’ın girişimiyle hayata geçen bu yapı, Baltık, Adriyatik ve Karadeniz arasındaki ülkeleri bir araya getiriyor. Ancak perde arkasına dikkatle baktığımızda, projenin finansal ve siyasi itici gücünün Washington olduğunu görmek zor değil. Temel amaç, Rusya’nın Avrupa üzerindeki enerji hegemonyasını kırmak ve Doğu Avrupa’yı ekonomik bir blok haline getirerek Batı ile entegrasyonu perçinlemek. Hakan Fidan’ın bu masadaki varlığı, Türkiye’nin bu yeni ’emniyet kuşağı’ içinde nasıl bir pozisyon alacağını belirleyecek stratejik bir hamle niteliğinde. Türkiye, resmi bir üye olmasa da coğrafi ve siyasi ağırlığıyla bu denklemin kilit taşı konumunda bulunuyor.
Enerji Koridorları ve Türkiye’nin Vazgeçilmezliği
Bu zirvede konuşulanlar, vatandaşın mutfağındaki doğalgaz fiyatından tutun, bölgedeki lojistik maliyetlerine kadar geniş bir yelpazeyi etkiliyor. Türkiye, Karadeniz’in güvenliği ve enerji geçiş yolları söz konusu olduğunda Ankara’nın onayı olmadan atılan her adımın eksik kalacağını çok iyi biliyor. Fidan’ın Dubrovnik çantasında sadece nezaket ziyaretleri yok; Kuzey-Güney ulaşım koridorları, LNG terminalleri ve yeni nesil lojistik hatlar üzerine yapılmış derin analizler bulunuyor. Bu hamle, Türkiye’nin Avrupa Birliği içindeki dengeleri, özellikle Doğu Avrupa kanadı üzerinden nasıl kendi lehine çevirebileceğinin de bir kanıtı.
Geleceğin Haritası Çiziliyor: Perdenin Arkasındaki Güç
Toplantıdan sızan bilgiler ve genel oturumdaki vurgular, bu yapının önümüzdeki beş yıl içinde bölgedeki demiryolu ve enerji hatlarının kaderini belirleyeceğini gösteriyor. Hakan Fidan gibi istihbarat kökenli ve derin strateji uzmanı bir ismin bizzat orada bulunması, Türkiye’nin olayları sadece uzaktan izlemekle yetinmediğini, bizzat oyun kurucu olarak masaya ağırlığını koyduğunu kanıtlıyor. Bölgedeki bu hareketlilik, yakında Ege ve Akdeniz denklemlerine de doğrudan yansıyacak gibi görünüyor. Kimin kiminle hangi koridor üzerinden anlaştığını takip etmek, önümüzdeki dönemin en büyük ipucu olacak.
