Mert Güçlü
Sessiz Hızın Mühendisliği ve Yeni Test Aşamaları
NASA, gökyüzünde kuralları değiştirecek yeni projesi X-59 ile havacılık tarihini yeniden yazmaya hazırlanıyor. Lockheed Martin tarafından geliştirilen bu deneysel jet, Mach 1,6 hıza ulaşarak kıtalararası yolculuk sürelerini yarı yarıya indirmeyi hedefliyor. Özellikle Londra ve New York arasındaki uçuş süresini 4 saatin altına düşürecek olan bu teknoloji, sadece hızıyla değil, sunduğu sessizlikle de dikkat çekiyor. Havacılık dünyasının yıllardır aşamadığı sonik patlama sorunu, NASA’nın Quesst programı sayesinde tarihe karışabilir.
Uçaklar ses hızını aştığında oluşan şiddetli gürültü, yerleşim yerleri üzerinde uçuş yapılmasını imkansız hale getiriyordu. X-59, bu problemi gövde geometrisiyle çözüyor. Uçağın toplam uzunluğunun üçte birini kapsayan ince ve uzun burnu, şok dalgalarını dağıtarak gürültüyü minimuma indiriyor. Geleneksel uçaklarda duyulan 110 desibellik patlama sesi yerine, X-59 sadece hafif bir gümleme sesi çıkaracak. Tasarım o kadar keskin ki, pilotun önünü göreceği bir cam bile bulunmuyor; bunun yerine yüksek çözünürlüklü kameralar ve artırılmış gerçeklik ekranları kullanılıyor.
Haziran 2026 itibarıyla test süreçlerinde kritik bir eşiğe gelindi. Uçağın Mach 1,4 ve ardından Mach 1,6 hız hedeflerine ulaşması için 60 bin feet irtifaya çıkması planlanıyor. Bu denemelerde uçağın gövde direnci ve şok dalgası karakteristiği anlık olarak ölçülecek. NASA’nın bir sonraki adımı ise bu uçağı çeşitli şehirlerin üzerinde uçurarak halkın gürültü seviyesine verdiği tepkiyi ölçmek olacak. Elde edilecek veriler, sivil havacılık otoritelerinin süpersonik uçuş yasaklarını kaldırması için en güçlü kanıt niteliği taşıyacak.
Concorde’un 2003 yılında emekliye ayrılmasından sonra duraksayan süpersonik yolcu taşımacılığı, X-59 projesinin başarısıyla yeniden hayat bulabilir. Proje doğrudan bir yolcu uçağı üretmeyi amaçlamasa da, ticari şirketler için bir teknoloji prototipi görevi görüyor. Eğer testler öngörüldüğü gibi tamamlanırsa, geleceğin yolcu uçakları çok daha hızlı ve çevreyi rahatsız etmeyecek kadar sessiz olacak. Bu durum küresel ulaşım ağlarında ve seyahat alışkanlıklarında yeni bir çağın kapılarını aralayacak.
Kaynak: Hürriyet
