Abdurahman Yazıcı
Ankara’nın Diplomasi Trafiği Neden Hareketlendi?
Ankara dış politika koridorlarında bugünlerde ışıklar sönmek bilmiyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın masasında bekleyen kritik dosyalar, yoğun bir telefon trafiğiyle bir bir açılmaya başladı. Diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre Bakan Fidan, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ve Pakistanlı mevkidaşı Muhammad Ishaq Dar ile son derece kritik temaslar gerçekleştirdi. Bu görüşmelerin sıradan birer ‘hayırlı olsun’ ya da nezaket ziyareti olmadığını, satır aralarını okuyan herkes net bir şekilde görebiliyor. Ankara, bölgesel bir yangının önüne geçmek için yine o bildiğimiz sessiz ama derinden giden arabuluculuk rolünü üstlenmiş durumda.
Görüşmelerin ana gündem maddesi, uzun süredir düğüm haline gelen İran ve ABD arasındaki müzakere süreciydi. Washington ve Tahran arasındaki gerilim sadece bu iki ülkeyi değil, doğrudan Türkiye’nin de içinde bulunduğu coğrafyanın tamamını etkiliyor. Fidan’ın bu iki isimle aynı anda temasa geçmesi, Türkiye’nin bölgesel denklemlerde sadece bir gözlemci değil, oyun kurucu ve dengeleyici bir güç olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Ankara, bu süreçte taraflar arasında köprü kurarak bölgedeki belirsizliği en aza indirmeyi hedefliyor.
İran ve ABD Hattındaki Son Durum Ne Anlatıyor?
Peki, bu telefon görüşmelerinin perde arkasında aslında ne var? İran ve ABD arasındaki müzakereler son aylarda adeta bir satranç partisine dönüştü. Nükleer anlaşma, ambargolar ve bölgesel nüfuz savaşları derken, masadaki dosyalar her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Bakan Fidan’ın İranlı mevkidaşı Arakçi ile yaptığı görüşmede, bu müzakere sürecindeki son pürüzlerin ve tıkanma noktalarının ele alındığı belirtiliyor. Türkiye, komşusu İran’ın uluslararası sistemle entegrasyonu konusunda her zaman yapıcı bir tutum sergiledi. Ancak bu sefer durum daha ciddi; zira bölgedeki tansiyon, hata kabul etmeyecek bir noktaya ulaştı.
Hakan Fidan’ın Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ile görüşmesi ise denklemin diğer önemli parçası. Pakistan, hem İran ile olan sınırı hem de İslam dünyasındaki stratejik konumuyla bu süreçte kilit bir rol oynuyor. Ankara-İslamabad hattındaki bu temas, aslında bölgesel bir mutabakat arayışının parçası olarak okunmalı. Pakistan’ın bu sürece dahil edilmesi, çözümün sadece iki ülke arasında değil, geniş tabanlı bir bölgesel destekle mümkün olabileceğine işaret ediyor.
Türkiye İçin Bu Görüşmeler Ne Anlam İfade Ediyor?
Vatandaşın dilinden konuşmak gerekirse; bu diplomasi trafiği sadece haritalar üzerindeki çizgilerle ilgili değil. Sınır komşumuzda yaşanacak herhangi bir istikrarsızlık, doğrudan ekonomimize, enerji hatlarımıza ve güvenliğimize yansıyor. Ankara, masada güçlü bir aktör olarak yer alarak aslında kendi sınırlarını koruyor. Bakan Fidan’ın ‘istihbaratçı’ geçmişinden gelen o titiz analiz yeteneğiyle yürüttüğü bu süreç, Türkiye’nin bölgedeki ‘akil adam’ pozisyonunu pekiştiriyor.
Önümüzdeki günlerde bu telefon trafiğinin yerini yüz yüze görüşmelere bırakıp bırakmayacağı ise büyük bir merak konusu. Ancak şu bir gerçek ki; Ankara’nın bu müdahalesi, tıkanan kanalların açılması için gereken o hayati oksijeni sağlamış olabilir. Diplomasinin sıkıcı ve resmi dilinin ötesinde, bugün yaşananlar bölgenin geleceğini şekillendirecek olan o büyük pazarlığın çok kritik birer parçasıdır.
