Erkan Dönmez
Ege ve Akdeniz’de Güç Dengesi Yeniden Şekilleniyor
Pire Limanı’nda demirli olan ve Yunanistan’ın Fransa’dan tedarik ettiği ‘Kimon’ isimli Belharra sınıfı fırkateyn, bugün sadece bir askeri ziyarete değil, Avrupa’nın savunma mimarisini derinden etkileyecek bir stratejik ortaklığın tazelenmesine tanıklık etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Atina’daki görüşmelerinin ardından iki ülke arasındaki bağları ‘otomatik’ bir düzleme taşıyan kritik kararlara imza attı. 2021 yılında imzalanan stratejik ortaklık anlaşmasının süresi uzatılmakla kalmadı, taraflardan biri itiraz etmediği sürece anlaşmanın kendiliğinden yenilenmesi kararlaştırıldı.
Sekiz Ayrı Başlıkta Yeni İş Birliği Dönemi
İki liderin imzaladığı sekiz yeni anlaşma, sadece klasik savunma sanayii alımlarını kapsamıyor. Nükleer teknoloji, dijital okyanus sistemleri, eğitim ve bilim gibi geniş bir yelpazeye yayılan bu ortaklık, iki ülkenin teknolojik altyapısını birbirine entegre etmeyi hedefliyor. Özellikle askeri kanatta, Yunan ordusunun envanterindeki MICA IF/RF füzelerinin sürekli desteklenmesi ve modernize edilmesine yönelik karar, Yunanistan’ın operasyonel kabiliyetini doğrudan yukarı taşıyacak bir hamle olarak değerlendiriliyor. Miçotakis, Rafale uçakları ve Belharra fırkateynlerinin ardından gelen bu güncellemelerin, Avrupa’nın stratejik özerkliği için birer yapı taşı olduğunu vurguladı.
Lizbon Antlaşması ve ‘Beton’ Gibi Bir Güvence
Görüşmenin en dikkat çekici anı, Macron’un Avrupa Birliği’nin Lizbon Antlaşması’ndaki 42. maddeye yaptığı vurgu oldu. Üye ülkelerin bir saldırı anında birbirine yardım etme yükümlülüğünü içeren bu maddeyi ‘beton gibi’ olarak nitelendiren Macron, bunun sadece kağıt üzerinde kalmayacağını, Mart ayı başında Kıbrıs ekseninde atılan adımların bu kararlılığın bir yansıması olduğunu ifade etti. Bu açıklama, bölgedeki olası gerilimlerde Fransa’nın doğrudan askeri destek verme taahhüdünü yinelemesi anlamına geliyor. Macron, bu ittifakın NATO’ya bir alternatif değil, aksine ittifakın Avrupa ayağını güçlendiren bir sütun olduğunu savundu.
Bölgesel Krizler ve Hürmüz Boğazı Mesajı
Stratejik ortaklık sadece Ege ile sınırlı kalmadı. Görüşmede Orta Doğu’daki istikrarsızlık, Lübnan’daki ateşkes süreci ve küresel enerji trafiğinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nın güvenliği de masaya yatırıldı. Her iki lider de Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefer serbestisine açık kalması ve hiçbir ödemeye tabi tutulmaması gerektiğini yüksek sesle dile getirdi. Bu durum, Atina ve Paris’in sadece bölgesel birer aktör değil, küresel ticaret yollarını koruma iddiasındaki güçler olarak hareket etme niyetini ortaya koyuyor. Atılan bu imzalar, önümüzdeki on yılda Doğu Akdeniz’in güvenlik parametrelerini belirleyecek bir savunma kalkanının temellerini sağlamlaştırıyor.
