Abdurahman Yazıcı
Batı Karadeniz’in sanayi ve ticaret duraklarından biri olan Bartın, son günlerde eşine az rastlanır bir zanaatkârlık örneğine ev sahipliği yapıyor. Kentin ekonomik can damarlarından biri sayılan sanayi sitesinde, çeyrek asırlık tecrübesiyle tanınan modifiye ustası Şaban Oskay, otomobil tutkusunu ofis dekorasyonuyla birleştirerek ezber bozan bir çalışmaya imza attı. 25 yıldır otomobillere hayat veren Oskay, bu kez bir aracı yürütmek için değil, üzerinde çalışmak için yeniden tasarladı.
Klasik Otomobil Restorasyonunun Teknik ve Estetik Boyutu
Türkiye’de özellikle 1960 ve 1970’li yılların ikonik araçlarına duyulan ilgi, son yıllarda koleksiyonerlikten öteye geçerek bir yaşam biçimine dönüştü. Bartın Sanayi Sitesi’nde faaliyet gösteren Oskay, bu kültürü yaşatmak adına şehir şehir gezerek hurdaya terk edilmiş, doğa şartları altında çürümeye yüz tutmuş klasik araçları topluyor. Bir otomobilin restorasyon süreci; kaporta, boya, döşeme, elektrik ve mekanik aksamların aslına uygun olarak yenilenmesini içeren meşakkatli bir hukuk ve mühendislik disiplini gerektirir. Oskay, Kastamonu’da dikenlerin arasında bulduğu 1967 model Mercedes marka otomobili, trafik tescil kayıtlarından düşürülmüş (hurda) statüsünde devralarak atölyesine getirdi.
Hukuki Çerçeve ve İleri Dönüşümün Ekonomik Değeri
Türkiye’deki yasal mevzuata göre, ekonomik ömrünü tamamlamış ve “hurda” ayrılmış araçların trafiğe çıkması yasaktır. Ancak bu araçların parçalarının dekoratif amaçlı kullanımı, dünyada “upcycling” yani ileri dönüşüm olarak nitelendirilen çevreci bir akımı temsil ediyor. Oskay’ın hayata geçirdiği projede, aracın ön kısmı profesyonelce kesilerek bir ofis masasına dönüştürüldü. Bu işlem sırasında aracın karakteristik hatları korunurken, aydınlatma sistemleri de çalışma ortamına uygun şekilde revize edildi. Bu tür projeler, sadece bir mobilya üretimi değil, aynı zamanda endüstriyel mirasın korunması adına da büyük önem taşıyor.
Toplumsal İlgi ve Zanaatkârın Vizyonu
Küçük yaşlardan itibaren otomobil mekaniğine duyduğu ilgiyi profesyonel bir kariyere dönüştüren Şaban Oskay, bu çalışmasının temel motivasyonunu “tarihe saygı” olarak açıklıyor. Bartın gibi demografik yapısı usta-çırak ilişkisine dayanan bölgelerde, bu tür yaratıcı girişimler genç zanaatkârlar için de ilham kaynağı oluşturuyor. İş yerini ziyaret eden müşterilerin şaşkınlıklarını gizleyemediği Mercedes masa, hem sanayi sitesinin hem de bölge halkının ilgi odağı haline gelmiş durumda. Oskay, bu projeyle sadece eski bir otomobili kurtarmakla kalmadığını, aynı zamanda bir dönemin tasarım ruhunu ofisine taşıyarak geçmişle gelecek arasında bir köprü kurduğunu ifade ediyor. Sanayi bölgelerindeki bu tür estetik dokunuşlar, Türkiye’nin yerel üretim gücünün ve yaratıcılığının birer nişanesi olarak kayıtlara geçiyor.
