Laboratuvarda Kansere Karşı Hücresel Çöküş
Florida A&M Üniversitesi araştırmacıları, laboratuvar ortamında test ettikleri deneysel bir bileşikle en agresif pankreas kanseri hücrelerinin yayılımını yüzde 90’ın üzerinde engellemeyi başardı. Bilim insanları, uzun yıllardır ilaç tedavilerine karşı direnç gösteren mutant KRAS protein etkileşimlerini hedef alarak kanser hücrelerinin hareket kabiliyetini doğrudan çökertti.
Pankreas kanserinin en yaygın ve hızlı yayılan türü olan pankreas duktal adenokarsinomu vakalarında tümörler büyük oranda KRAS genindeki mutasyonlarla gelişim gösteriyor. Üniversitenin Eczacılık ve Farmasötik Bilimler Fakültesi uzmanları, doğrudan geni susturmak yerine, hücrelerin anormal biçimde büyümesini ve yayılmasını sağlayan protein etkileşimlerini bozmak üzere tasarlanan PCAI isimli deneysel bileşikleri inceledi. Bu testler sonucunda “NSL-YHJ-2-27” kodlu bileşiğin, düşük dozlarda dahi tümör hücrelerinin göç etme kapasitesini baskıladığı tespit edildi.
Kanser Hücrelerinin İskeleti Parçalandı
Laboratuvar analizleri, geliştirilen bileşiğin kanserli hücreler üzerinde birden fazla savunma mekanizmasını aynı anda devre dışı bıraktığını gösterdi. Bileşik, kanseri engelleyen genlerin aktivitesini artırırken yayılımı destekleyen genlerin seviyesini düşürdü. Hücrelerin şekil değiştirerek çevre dokulara tutunmasını ve ilerlemesini sağlayan aktin filamentlerinin yapısı bozularak hücre iskeleti işlevsiz hale getirildi.
Çalışma yalnızca standart iki boyutlu hücre kültürleriyle sınırlı kalmadı. Canlı organizmadaki tümör yapısına daha yakın özellikler gösteren üç boyutlu mini tümör modellerinde yapılan denemelerde de bileşiğin hücre ölümlerini başlattığı ve tümör benzeri kütleleri parçaladığı gözlemlendi.
Yeni Tedavi Stratejileri İçin Umut
Deneylerin beklenmeyen bir diğer sonucu ise kanser büyüme sinyallerinin tamamen susturulmak yerine aşırı düzeyde artırılması oldu. Araştırmacılar, bu ani sinyal yüklenmesinin hücrelerde reaktif oksijen türlerini artırarak bir tür kendi kendini yok etme sürecini tetiklediğini öngörüyor. Ancak bu mekanizmanın tam çalışma prensibini çözmek için yeni araştırmalar yapılması planlanıyor.
Elde edilen bulgular kanser araştırmaları için önemli bir potansiyel barındırsa da çalışmanın henüz erken aşamada olduğu vurgulanıyor. Deneysel bileşiklerin sağlıklı dokulara verebileceği zararlar ve canlı organizmalardaki güvenliği henüz bilinmediğinden, insanlar üzerinde test edilmeden önce hayvan modellerinde kapsamlı klinik öncesi çalışmaların yapılması gerekiyor. KRAS mutasyonlarının sadece pankreasta değil, akciğer ve kolorektal kanserlerinde de etkin olması sebebiyle, bu yöntemin gelecekte birden fazla solid tümör tipinde yeni tedavi protokollerine öncülük etmesi bekleniyor.
Kaynak: Hürriyet
