Barış Kocabaş
Ücretsiz Ulaşım Hakkına Ek Kart Engeli
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), engelli vatandaşların ulaşım haklarını kısıtlayan ve ek yükümlülükler getiren yerel yönetim uygulamalarına karşı emsal niteliğinde bir karara imza attı. Bursa’da yaşayan yüzde 99 engelli bir bireyin hakkını arayan ailesinin başvurusu üzerine harekete geçen kurul, belediyenin engelli vatandaşlardan talep ettiği ek kart ve vize ücretlerinin yasal olmadığını tescilledi. Kurum, engellilik temelinde ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne idari para cezası uyguladı.
Farklı Muamelenin Haklı Gerekçesi Yok
Süreç, yüzde 99 oranında engeli bulunan kızının haklarını savunan bir annenin TİHEK’e başvurmasıyla başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilen engelli kimlik kartına sahip olan genç kızın, mevzuata göre refakatçisiyle birlikte toplu taşımadan ücretsiz yararlanması gerekiyordu. Ancak Bursa Büyükşehir Belediyesi, bu hakkın kullanımı için yerel bir kart olan Bursakart’ın alınmasını zorunlu kıldı. Üstelik bu kartın her yıl belirli bir ücret karşılığında vizelenmesi şart koşuldu. Başvuruda, şehit yakınları, gaziler ve vazife malulleri bakanlık kartlarıyla doğrudan ve hiçbir ek ücret ödemeden seyahat edebilirken, engellilere ise zorluk çıkarılarak ayrımcılık yapıldığı vurgulandı.
Belediyeye Ağır Para Cezası Kesildi
Şikayeti detaylı inceleyen TİHEK, ücretsiz seyahat hakkına sahip gruplar arasında haksız bir uygulama farklılığı olduğunu tespit etti. Mevzuata göre devlet sporcuları, gaziler ve şehit yakınları ek bir işlem yapmadan haklarını kullanabilirken, engelli vatandaşların kart çıkarma, vize yaptırma ve her yıl ücret ödeme zorunluluğuyla karşı karşıya bırakıldığı görüldü. Kurul, engellilere yönelik bu uygulamanın nesnel ve makul bir gerekçeye dayanmadığına hükmetti. Yasal düzenlemelerin, engelli kimlik kartının ibraz edilmesini ücretsiz seyahat için yeterli gördüğü açıkça hatırlatıldı.
Karar Diğer Belediyeler İçin De Emsal Olacak
Alınan kararda, engelli vatandaşların haklarını kullanabilmelerini diğer hak sahiplerine kıyasla daha ağır şartlara bağlayan Bursakart uygulamasının hukuka aykırı olduğu belirtildi. TİHEK, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne 256 bin 357 lira idari para cezası verdi. Bu karar, Türkiye genelinde benzer uygulamalara imza atan diğer belediyeler için de bir uyarı niteliği taşıyor. Engelli haklarının yerel kararlarla daraltılamayacağı hukuki olarak bir kez daha netleşti.
Kaynak: Haber Optimum
