Lale Çetin
Derinlik 4 Katına Çıktı: Eski Köyler Sular Altında
İç Anadolu’nun can damarlarından biri olan Yamula Barajı, son yılların en bereketli dönemini yaşıyor. Kış aylarında bölgeyi etkisi altına alan yoğun kar yağışı ve ilkbahardaki kesintisiz sağanaklar, baraj gölündeki su seviyesini adeta zirveye taşıdı. Geçtiğimiz yıllarda kuraklık nedeniyle gün yüzüne çıkan, bölge sakinlerinin üzerinde yürüdüğü eski yerleşim yerleri, bu kez 40 metreyi bulan suların altında tamamen kayboldu. Suların yükselmesiyle birlikte baraj havzasındaki manzara tamamen değişirken, doğanın bu hızlı dönüşümü bölge sakinleri ve uzmanlar tarafından yakından takip ediliyor.
Kızılırmak ve Avanos Hattında Teyakkuz Durumu
Yamula Barajı’ndaki bu olağanüstü doluluk oranı, sadece Kayseri sınırları içerisinde kalmıyor; nehrin akış yönündeki Nevşehir bölgesini de doğrudan etkiliyor. Barajdan kontrollü olarak gerçekleştirilen su tahliyeleri, Kızılırmak Nehri’nin debisini ciddi bir ivmeyle artırdı. Özellikle Avanos ilçesinde nehir yatağındaki suyun yükselmesi, yerel yönetimleri ve ilgili birimleri harekete geçirdi. Nehir yatağı boyunca taşkın riskine karşı geniş kapsamlı risk değerlendirme çalışmaları başlatılırken, ekiplerin sahada sürekli inceleme yaptığı öğrenildi. Su seviyesindeki bu artışın, nehir kenarındaki yürüyüş parkurları ve işletmeler için de dikkatli izlenmesi gereken bir süreç başlattığı vurgulanıyor.
Sualtı Dünyasında Tarihi Değişim
Türkuaz Sualtı Arama Kurtarma Derneği Başkanı Deniz Temel, bölgede yaptıkları dalış ve eğitim çalışmalarında suyun ulaştığı devasa boyutu bizzat gözlemlediklerini ifade ediyor. Geçtiğimiz yıl 8 ila 10 metre derinliğe sahip olan bölgelerin, bugün 40 metreyi bulduğunu belirten uzmanlar, 2003 yılında su tutmaya başlayan barajın 2005’ten bu yana en yüksek seviyelerine ulaştığına dikkat çekiyor. Daha önce cami minaresi dahi görülebilen Ömerhacılı ve Taşhan gibi sular altında kalan eski köyler, artık derin karanlıkta tamamen kaybolmuş durumda. Eğer yağış rejimi bu şekilde devam ederse, su çekildiğinde ortaya çıkan kalıntıların uzun süre boyunca ziyaret edilemeyeceği öngörülüyor.
Hayati Uyarı: Boğulma Vakalarına Karşı Önlem
Hava sıcaklıklarının artmasıyla beraber su kenarlarında artan insan hareketliliği, güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, debisi yükselen akarsuların ve doluluk oranı artan baraj göllerinin dışarıdan sakin görünse de alt katmanlarda ciddi akıntılar ve riskli zemin yapıları barındırdığını hatırlatıyor. Piknikçilerin, balıkçıların ve serinlemek isteyen vatandaşların “suya girmek tehlikeli ve yasaktır” tabelalarına kesinlikle riayet etmeleri isteniyor. Özellikle zemindeki değişen topoğrafya ve suyun yeni derinlik seviyesi, tecrübeli yüzücüler için bile ölümcül riskler taşıyabiliyor. Ekipler, vatandaşların bu süreçte su kenarlarında çok daha dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini altını çizerek belirtiyor.
