Orta Doğu’daki Gerilim İnşaat Şantiyelerini Vurdu
Küresel piyasaların gözü kulağı Orta Doğu’dan gelen haberlerdeyken, krizin faturası reel sektöre kesilmeye başladı. Konya Tesisat İnşaat Malzemecileri Derneği (KONTİMDER) Başkanı Ali Tetik, bölgedeki çatışmaların sadece bir askeri gerilim olmadığını, dünya ekonomisini derin bir durgunluğa sürükleyecek bir enerji krizinin tetikleyicisi olduğunu vurguladı. Özellikle petrol fiyatlarının 110 dolar sınırına dayanması, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde inşaat maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor. Bu durum, sadece müteahhitleri değil, ev sahibi olma hayali kuran vatandaşı da yakından ilgilendiriyor.
Petrokimya Sektöründe Arz Güvenliği Tehlikede
Savaşın en somut etkisi petrokimya ve hammadde tedarik zincirinde hissediliyor. Petrolün sadece bir yakıt değil, aynı zamanda plastik, gübre, madeni yağ ve savunma sanayii bileşenlerinin temel hammaddesi olması, domino etkisini hızlandırıyor. Ali Tetik’in dikkat çektiği üzere, petrokimya tesislerindeki üretim aksamaları ve Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarındaki belirsizlik, arz-talep dengesini altüst etmiş durumda. Bu durum, hammaddeye erişimi zorlaştırırken maliyetleri de kontrol edilemez bir noktaya taşıyor. Sektör temsilcileri, plastik ve gübre üretimindeki sıkıntıların gıda fiyatlarından sanayi üretimine kadar her alanı vuracağını öngörüyor.
İnşaat Maliyetlerine Yüzde 25 Doğrudan Yansıma
Vatandaşı en çok ilgilendiren konu ise konut fiyatları ve kira artışları üzerindeki baskı. İnşaat sektöründe kullanılan malzemelerin büyük bir kısmı petrol türevlerinden üretiliyor. Dış cephe mantolama sistemlerinden tesisat borularına, yalıtım malzemelerinden boyaya kadar pek çok kalem doğrudan petrol fiyatlarına endeksli. Sektörden gelen son veriler, bu kalemlerde yüzde 20 ile 25 arasında bir maliyet artışı yaşandığını gösteriyor. Nakliye maliyetlerinin de akaryakıt zamlarıyla artması, şantiyelerdeki üretim hızını yavaşlatırken yeni konut arzını da ciddi şekilde riske atıyor. Eğer hammadde krizi çözülmezse, konut üretimindeki bu daralma fiyatların daha da sert yükselmesine neden olabilir.
Geçici Ateşkes Kalıcı Çözüm Mü?
İki haftalık geçici ateşkes ilanı ve Hürmüz Boğazı’nın tekrar trafiğe açılması piyasalara kısa süreli bir nefes aldırmış olsa da tehlike henüz geçmiş değil. Bölgedeki istikrarsızlığın sürmesi, gelişmiş ekonomilerdeki büyüme yavaşlamasını tetikleyerek Türkiye ekonomisi üzerinde de baskı oluşturmaya devam ediyor. Stratejik açıdan bakıldığında, bu tür dönemlerde hammadde stok yönetiminin ve yerli üretim alternatiflerinin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Bölgedeki tansiyon kalıcı olarak düşürülmezse, inşaat sektöründeki bu fiyat baskısının yılın geri kalanında enflasyon rakamlarını yukarı yönlü zorlaması ve konut erişilebilirliğini daha da zorlaştırması bekleniyor.
