Ceyhun Demirbaş
Türkiye Genelinde Sağanak ve Sel Tehdidi
Türkiye genelinde Mayıs ayı ortasında beklenen mevsim normallerinin üzerindeki yağışlar, özellikle İç Anadolu bölgesinde alarm zillerinin çalmasına neden oluyor. 15 Mayıs 2026 Cuma günü itibarıyla gelen veriler, yağış miktarının metrekare başına düşen kilogram cinsinden kritik eşikleri aştığını gösteriyor. Kayseri’nin Felahiye, Develi, İncesu, Yahyalı, Özvatan ve Hacılar gibi ilçelerinde yaşanan taşkınlar, doğanın gücünü bir kez daha hatırlatırken, AFAD bu süreçte can kaybını sıfıra indirmek için hayati bir protokol paylaştı.
Neden Kaybediyoruz? Sel Riskini Yönetmek
Türkiye’de her yıl sel nedeniyle yaşanan maddi ve manevi kayıpların temelinde, suyun gücünü hafife almak yatıyor. Analitik verilere baktığımızda, sel sularının sadece 15 santimetre yüksekliğe ulaşmasının yetişkin bir insanı yere sermeye yettiğini görüyoruz. Su seviyesi 60 santimetreye ulaştığında ise en güvenli görülen SUV araçlar bile sürüklenmeye başlıyor. İşte tam bu noktada, AFAD’ın yayınladığı hayati uyarılar, sadece birer tavsiye değil, hayatta kalma rehberi niteliği taşıyor. Rasyonel davranmak ve saniyelerle yarışmak, felaketin boyutunu belirliyor.
Tahliye ve Güvenli Alan Stratejisi
AFAD tarafından paylaşılan yeni bilgilendirme direktiflerine göre, sel tehlikesi hissedildiği andan itibaren saniyelerin önemi büyük. Dere yatakları, alt geçitler ve çukur bölgeler birer kapana dönüşebiliyor. Uzmanlar, bölgeyi terk ederken yüksek noktalara doğru dikey bir kaçış rotası izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Ani su baskınları, saniyeler içinde zemin katları doldurabildiği için bina içindeyken üst katlara çıkmak en rasyonel hareket olarak öne çıkıyor. Riskli alanları tahliye etmekte geç kalmak, genellikle en büyük kayıpların yaşandığı istatistiksel bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.
Görünmez Tehlike: Elektrik ve Su Teması
Sel felaketlerinde çoğu zaman göz ardı edilen ancak ölüm oranlarını artıran en büyük faktör elektrik kaçaklarıdır. Devrilen direkler, kopan hatlar veya su altında kalan trafolar, su birikintilerini birer elektrik havuzuna dönüştürebilir. Yetkililer, elektrikle suyun temas ettiği noktaların ölümcül birer tuzak olduğunu belirterek, bu alanlardan mutlaka uzak durulması gerektiğini hatırlatıyor. Evlerde ise sel baskını riski başladığı an ana sigortanın kapatılması, olası bir yangın veya çarpılma riskini devre dışı bırakıyor. Elektrik hatlarından uzak durmak, suyun kendisinden kaçmak kadar hayatidir.
Araç Sürücüleri İçin Kritik Hatalar
Meteoroloji 7. Bölge Müdürlüğü’nün Kayseri ve çevresi için yaptığı dolu ve sağanak uyarıları, yollardaki risk seviyesini de zirveye taşıdı. Araçla seyir halindeyken su birikintisine girmek, motorun stop etmesine ve kişinin aracın içinde mahsur kalmasına yol açıyor. Eğer araç suyun içinde durursa, derhal terk edilip yüksek bir yere çıkılması gerekiyor. Veriler gösteriyor ki, selde hayatını kaybedenlerin büyük bir kısmı araçlarının içinde güvende olduklarını düşünerek yanılanlardan oluşuyor. Sürücülerin ‘ben geçerim’ düşüncesiyle girdiği her derin su, aslında bir hayati kumar niteliği taşıyor.
Kayseri ve İç Anadolu İçin Alarm Durumu
Meteorolojik tahmin modelleri, önümüzdeki 48 saat boyunca yağışların şiddetini koruyacağını öngörüyor. Özellikle kırsal ilçelerdeki tarım arazileri ve yerleşim yerleri için sel baskını riski devam ediyor. Vatandaşların, yetkili kurumların SMS ve sosyal medya duyurularını anlık olarak takip etmesi, bu krizi en az hasarla atlatmanın anahtarını oluşturuyor. Hazırlıklı olmak, sadece bir önlem değil; verilerle sabitlenmiş bir mecburiyettir. Alınacak her küçük önlem, büyük bir felaketin önüne geçebilir.
