Erkan Dönmez
Türkiye’nin gıda güvenliği karnesi, son dönemde ortaya çıkan çarpıcı verilerle toplumsal bir endişe kaynağına dönüşmüş durumda. Geçtiğimiz yıl içerisinde 500’den fazla işletme hakkında suç duyurusunda bulunulması, buzdağının sadece görünen kısmını temsil ediyor. Uzmanlar, özellikle baharat, zeytinyağı ve işlenmiş et ürünlerinde yaşanan hilelerin artık sıradan bir ‘tağşiş’ boyutunu aşarak, doğrudan insan hayatını hiçe sayan organize bir suç mekanizmasına dönüştüğüne dikkat çekiyor. Profesyonel yöntemlerle uygulanan bu sahteciliklerin, laboratuvar ortamı dışında çıplak gözle ayırt edilmesi ise neredeyse imkansız hale geldi.
Tekstil Boyasından Tek Tırnaklı Etine: Soframızdaki Büyük Riskler
Gıda güvenliği uzmanı Kırım’ın aktardığı detaylar, mutfaklardaki tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor. Özellikle baharat sektöründe kullanılan yöntemler kan dondurucu seviyeye ulaşmış durumda. Renk ve görünümü daha cezbedici kılmak adına sadece gıda boyalarıyla yetinilmeyip, insan sağlığına geri dönülemez zararlar veren tekstil boyalarının dahi kullanıldığı ifade ediliyor. Ağır metaller içeren bu kimyasallar, uzun vadede ciddi kronik hastalıklara kapı aralıyor.
Et ürünlerinde ise durum ekonomik kaybın ötesinde biyolojik bir risk taşıyor. Kıyma, lahmacun harcı ve sucuk gibi işlenmiş ürünlerde at ve eşek eti olarak bilinen ‘tek tırnaklı’ hayvanların etlerine rastlanıyor. Bu hayvanların çoğunlukla kontrolsüz, hijyen kurallarından uzak ve hatta hasta veya ölmüş hayvanlar olması, toplum sağlığını doğrudan tehdit eden bir biyoterör unsuru olarak değerlendiriliyor. Süt ürünlerinde ise yoğurdun kıvamını artırmak ve maliyeti düşürmek amacıyla kullanılan nişasta, tüketicinin hem cebinden hem de besin değerinden çalıyor.
Caydırıcı Denetim ve Tüketici Bilinci: Yeni Dönem Başlıyor
Bakanlığın bu hileli yöntemlere karşı attığı en somut adım, denetimlerde tespit edilen kusurlu işletmelerin anlık olarak kapatılması düzenlemesi oldu. Bu adımın, sadece para cezalarıyla geçiştirilen eski sistemin aksine, caydırıcılığı en üst seviyeye taşıması bekleniyor. Zira gıda sahtekarlığı yapan bir işletmenin, kazandığı haksız kazancın yanında ödediği cezanın devede kulak kalması, bu suç döngüsünü besleyen en büyük faktördü.
Tüketicilerin bu süreçte daha seçici ve sorgulayıcı olması büyük önem taşıyor. Uzman görüşlerine göre, açıkta satılan baharatların albenili renklerine kanmamak ve paketli, markalı, izlenebilirlik etiketi olan ürünlere yönelmek gerekiyor. Gıda güvenliği sadece devletin değil, aynı zamanda bilinçli tüketicinin de gözetiminde olması gereken kolektif bir sorumluluktur. Unutulmamalıdır ki; ucuz gıda yoktur, bedeli sağlığınızla ödenen gıda vardır.
