Duran Kelleci
Karaman’dan Şaşırtan Performans: Devlere Meydan Okudu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mart 2026 dış ticaret verileri, ekonomi koridorlarında soğuk duş etkisi yaratırken, Anadolu’nun parlayan yıldızı Karaman ters köşe yaptı. Ülke genelinde ihracat rakamları kan kaybederken, Karaman Mart ayında tam 23 milyon 1 bin 303 dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şehrin ithalat rakamlarının 13,7 milyon dolarda kalması, Karaman’ın dış ticaret fazlası vererek bölge ekonomisine can suyu olduğunu kanıtladı. Yerel üreticinin bu direnci, küresel krizlerin gölgesinde büyük bir başarı hikayesi olarak kayıtlara geçti.
Türkiye Genelinde Dış Ticaret Açığı Alarm Veriyor
Ülke geneline baktığımızda ise tablo Karaman kadar toz pembe değil. Genel ticaret sistemi verilerine göre, ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %6,4 azalarak 21 milyar 899 milyon dolara geriledi. Asıl çarpıcı gelişme ise ithalat tarafında yaşandı; %8,2’lik artışla 33 milyar dolar bandı aşıldı. Bu durum, dış ticaret açığının bir yıl içinde %56 gibi devasa bir oranda fırlayarak 11,2 milyar dolara ulaşmasına neden oldu. Ekonomistler, ihracatın ithalatı karşılama oranının %76,5’ten %66,1’e gerilemesini, üretim maliyetleri ve küresel talep daralmasına bağlıyor.
Almanya’ya Satıyoruz Çin’den Alıyoruz
Dış ticaretteki ‘partner’ listemiz ise yine şaşırtmadı. Türk ürünlerinin en büyük alıcısı 1 milyar 820 milyon dolarla yine Almanya oldu. Onu Birleşik Krallık ve ABD yakından takip ediyor. Ancak madalyonun diğer yüzünde Çin hegemonyası sürüyor. Mart ayında Çin’den yapılan ithalat 4,7 milyar doları aşarak zirvedeki yerini korudu. Rusya ve Almanya ise ithalat listesinin diğer ağır topları olarak dikkat çekiyor. Bu veriler, Türkiye’nin Avrupa pazarına olan ihracat bağımlılığının sürdüğünü, ancak teknolojik ve endüstriyel girdi ihtiyacında rotanın hala Uzak Doğu olduğunu net bir şekilde gösteriyor.
Teknoloji İhracatında Beklenen Sıçrama Gelecek mi?
İmalat sanayii, toplam ihracatın %93,7’sini sırtlayarak ekonominin lokomotifi olmaya devam ediyor. Ancak asıl tartışma konusu olan ‘yüksek teknoloji’ payında henüz istenen seviyeye ulaşılamadı. Verilere göre, yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payı sadece %3,5 seviyesinde kaldı. Ocak-Mart dönemine yayılan genel tabloya bakıldığında, Türkiye’nin düşük ve orta-düşük teknoloji sarmalından çıkması için daha inovatif adımlar atması gerektiği görülüyor. Ara malları ithalatının %70’lik payı ise üretmek için dışarıdan hammadde almaya ne kadar muhtaç olduğumuzu bir kez daha gözler önüne seriyor.
