Vildan Aydoğdu
Türkiye’de gıda fiyatlarındaki istikrarsızlık ve üreticinin yaşadığı dar boğaz sürerken, Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram’dan gündem sarsacak bir açıklama geldi. Denetimlerin yalnızca beyaz et sektörüyle sınırlı kalmaması gerektiğini savunan Bayram, gıda tedarik zincirinin tüm halkalarının, özellikle de dev market zincirlerinin mercek altına alınmasının hayati önem taşıdığını ifade etti. Mevcut piyasa yapısının hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur ettiğini belirten Bayram, tarım ürünleri tedarik süreçlerindeki tekelleşme riskine dikkat çekti.
Büyük market zincirlerinin şube sayısındaki kontrolsüz artışın, çiftçinin üretim gücünü kırdığını kaydeden Bayram, piyasadaki dengesizliğin temel nedenlerinden birini açıkladı. Tarımsal ve hayvansal ürünlerin çok büyük bir kısmının artık sadece bu zincir marketler ve onların belirlediği aracı tedarikçiler tarafından satın alındığını vurguladı. Bu durumun, serbest piyasa koşullarını ortadan kaldırarak üreticiyi dev firmaların insafına bıraktığına işaret etti.
Tarımsal Üretimde Sürdürülebilirlik Tehlikede
Başkan Bayram, marketlerin fiyat belirleme politikalarına yönelik sert eleştirilerde bulundu. Marketlerin ürün alım fiyatlarını belirlerken çiftçinin harcadığı emeği, gübre, mazot ve tohum gibi girdi maliyetlerini görmezden geldiğini öne sürdü. Mevcut sistemde fiyatların, raftaki satış etiketlerinden geriye doğru hesaplanarak belirlendiğini dile getiren Bayram, bu yöntemin tüm mali yükü ve riski üreticinin omuzlarına yüklediğini belirtti. Çiftçinin üretim maliyetlerinin bu denklemin dışında tutulması, tarımsal üretimin geleceğini ciddi şekilde tehdit ediyor.
Gıda arz güvenliğinin korunması ve çiftçilerin tarlada kalmaya devam edebilmesi için acil müdahale çağrısı yapan Bayram, Rekabet Kurumu mevzuatının titizlikle işletilmesi gerektiğini söyledi. Büyük marketlerin alım politikalarının üretici lehine denetlenmesi gerektiğini savunan Bayram, güçlü bir tarım ekonomisinin ancak emeğinin karşılığını alan bir çiftçiyle mümkün olabileceğini hatırlattı. Karaman gibi üretim merkezlerinde çiftçinin korunmaması halinde, sofralardaki gıda krizinin daha da derinleşeceği uyarısında bulundu.
Kaynak: Karamanda Uyanış
