Mert Güçlü
Çanakkale merkeze bağlı Çınarlı köyünde geçtiğimiz yıl meydana gelen büyük orman yangını, bölgedeki yeşil örtüyü yok ederken yüzyıllardır toprak altında gizlenen tarihi bir yapıyı gün yüzüne çıkardı. Yangının ardından temizlenen arazide beliren tarihi tümülüs, yetkililerden önce kaçak kazı yapan definecilerin radarına girdi. Bölge halkı ve arkeologlar, korumasız kalan bu antik mirasın tamamen tahrip edilmesinden endişe ediyor.
Küllerinden Doğan Tarih Tehlike Altında
Geçtiğimiz yaz Çanakkale genelinde etkili olan ve geniş ormanlık alanları küle çeviren yangın felaketi, Çınarlı köyü yakınlarında beklenmedik bir arkeolojik keşfe zemin hazırladı. Yoğun bitki örtüsü ve ağaçların yanmasıyla birlikte, antik dönemlere ait olduğu değerlendirilen bir tümülüs (yığma mezar) tamamen görünür hale geldi. Ancak bu keşif, bilimsel bir kazı sürecinden önce bölgedeki kaçak kazıcıları harekete geçirdi. Güvenlik önlemlerinin yetersizliğini fırsat bilen defineciler, gece saatlerinde bölgeye sızarak tarihi yapıda tahribat başlattı.
Definecilerin Yeni Hedefi: Antik Mezar Odaları
Tümülüsler, antik çağlarda kral, soylu veya askeri liderler için inşa edilen ve üzeri toprak yığılarak tepe görünümü verilen anıtsal mezarlar olarak biliniyor. İçlerinde genellikle dönemin zenginliğini yansıtan değerli eşyalar, gözyaşı şişeleri, takılar ve metal objeler barındırdığı için bu yapılar yüzyıllardır yağmacıların birincil hedefi konumunda bulunuyor. Çınarlı’da ortaya çıkan yapının da benzer bir mimariye sahip olması, kaçak kazı ekiplerinin iştahını kabarttı. Dedektörler ve iş makineleriyle bölgeye zarar veren şahıslar, kültürel mirasın geri dönülemez şekilde yok olmasına neden oluyor.
Yasal Yaptırımlar ve Koruma Çağrısı
Türkiye’de 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında izinsiz kazı yapmak, tarihi eserleri tahrip etmek ve kaçakçılık faaliyetlerinde bulunmak ağır hapis cezalarıyla yaptırıma bağlanmış durumda. Ancak Çınarlı köyü sakinleri, kolluk kuvvetlerinin devriyelerine rağmen geniş bir araziye yayılan bu alanların 24 saat boyunca izlenmesinin zor olduğunu belirtiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çanakkale Müze Müdürlüğü ekiplerinin bölgede acil bir kurtarma kazısı başlatması ve alanı koruma çemberine alması talep ediliyor. Aksi takdirde, binlerce yıllık tarihin izleri bir gecede karanlık pazarlara satılmak üzere tamamen yok edilebilir.
Kaynak: Hürriyet
