Ankara’nın diplomatik ve ticari hamleleri sonucunda İsrail’in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) üzerinden bölgesel ticaret merkezi olma planları askıya alındı. Gazze’deki insani kriz ve bölgedeki güvenlik endişeleri sebebiyle ikinci plana itilen projeye karşı, bölge ülkeleri Türkiye merkezli yeni alternatiflere yöneldi.
Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye platformunda yayımlanan analize göre; Türkiye, Suudi Arabistan, BAE ve Irak, İsrail’i bypass eden yeni ulaştırma projelerini hızlandırdı. Türkiye’nin yürüttüğü girişimlerin, güvenlik krizlerinin de etkisiyle IMEC projesinin ertelenmesinde önemli rol oynadığı belirtildi.
Yeni Rota ve Gelişen Alternatifler
2023 yılındaki G20 Zirvesi’nde ilan edilen IMEC, Hindistan’dan yola çıkıp Körfez ülkeleri ve İsrail’in Hayfa Limanı üzerinden Avrupa’ya ulaşacak bir hat olarak tasarlanmıştı. Savaş koşulları ve Suudi Arabistan-İsrail normalleşme sürecinin kesintiye uğraması hattı fiilen durdurdu. Bu süreçte Türkiye ve Suudi Arabistan, tarihi Hicaz Demir Yolu’nun Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden canlandırılması amacıyla haziran ayında bir mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE ve Irak da benzer alternatif hatlar üzerinde çalışmaya başladı. Özellikle Irak’ın Kalkınma Yolu Projesi, Basra’daki Büyük Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden doğrudan Avrupa’ya bağlamayı hedefliyor.
Hayfa Limanı’nın Yetersizliği ve Güvenlik Sorunu
Analizde paylaşılan verilere göre, İsrail’in Hayfa Limanı yıllık yaklaşık 1,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip olup küresel Körfez ticaretini Avrupa’ya aktarmak için yetersiz kalıyor. Bölgedeki savaş ortamında limanların ve enerji altyapılarının saldırılara açık hale gelmesi de küresel yatırımcıların bölgeye duyduğu güveni ciddi şekilde sarstı.
İran Faktörü ve Enerji Güvenliği
Bölgesel ticaret hatlarının önündeki bir diğer büyük engel ise Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimler nedeniyle İran faktörü olarak öne çıkıyor. Bu riskleri azaltmak isteyen BAE ve Suudi Arabistan, Türkiye’nin yer aldığı alternatif boru hatları ve liman yatırımlarıyla enerji transferindeki bağımlılığı en aza indirmeyi hedefliyor.
Kaynak: Haber7
