TBMM Komisyonu Yeni Yükseköğretim Düzenlemesini Onayladı
TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu, AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve yükseköğretim sisteminde geniş kapsamlı reformlar öngören Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni kabul etti. Yeni mevzuat paketiyle öğrenci affından akademik disiplin süreçlerine, üniversite kadrolarından vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak yaptırımlara kadar pek çok alanda yeni kurallar devreye alınıyor.
Öğrenci Affının Kapsamı Ve Şartları Netleşti
Teklif kapsamında, yükseköğretim kurumlarında hazırlık sınıfları da dahil önlisans, lisans, lisansüstü ve lisans tamamlama düzeyinde eğitim alırken ilişiği kesilenler ile kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmayanlara üniversitelerine geri dönüş yolu açılıyor. Bu haktan yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde kendi üniversitelerine başvurması gerekiyor. Koşulları sağlayan öğrenciler 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu imal ve ticareti gibi ağır suçlardan mahkum olanlar ile sahte belgeyle kayıt yaptıranlar aftan yararlanamayacak. Ayrıca terör örgütleriyle veya milli güvenliğe tehdit oluşturan yapılarla iltisaklı ya da irtibatlı olduğu gerekçesiyle ilişiği kesilenler de düzenlemenin dışında tutuldu. Askerlik görevini yapmakta olanlar, terhislerini izleyen 2 ay içinde başvurmaları durumunda haklarını kullanabilecek. Aftan yararlanan öğrenciler, ilgili şartları sağlamaları halinde diğer programlara yatay geçiş yapabilecek veya açık öğretim programlarına geçiş hakkını kullanabilecek.
Özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki askeri eğitim kurumları ile buralar adına başka kurumlarda okurken ilişiği kesilenler ise öğrenci affı kapsamına dahil edilmedi.
Akademik Sahtekarlığa Ağır Hapis Ve Para Cezaları
Kişisel emeğe dayanmayan, ücret karşılığı ya da ücretsiz olarak başkalarına yazdırılan tez, makale, kitap veya projelerle diploma ya da akademik unvan alanların unvanları geri alınacak ve bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden ihraç edilecek. Bu tür yayınları başkaları adına hazırlayan, üreten ya da bu işlemlere aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin günden az olmamak üzere adli para cezası verilecek. Fiilin meslek olarak icra edilmesi durumunda bu ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkabilecek.
Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yabancı eğitim kurumu adına program açanlar veya yürütenler ile izinsiz yükseköğretim kurumu işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu tür yasaklı kurumların reklam ve tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Sahte diploma düzenleyen ve kullananlar ise Türk Ceza Kanunu’nun resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre yargılanacak.
Vakıf Üniversitelerine Sıkı Denetim Ve Kapatma Yetkisi
Vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik yaptırımlar, ihlallerin ağırlığına göre kademelendiriliyor. Bu kapsamda uyarma, yeni akademik birim açma taleplerinin askıya alınması, kontenjan kısıtlaması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve tamamen iptali gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Geçici durdurma kararının gerekçelerini 3 yıl içinde düzeltemeyen vakıf üniversitelerinin faaliyet izni tamamen kaldırılacak.
Mali yapısı eğitimi sürdüremeyecek derecede bozulan vakıf üniversiteleri, garantör olan veya YÖK tarafından belirlenen aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, devralınan öğrencilerin eğitim giderlerini sadece öğrenci ücretleri ve teminat hesabından karşılayacak; kamu kaynağı kullanmayacak. Tıp fakültesi olup kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf üniversitelerine ise inşaat veya devir süreçlerini tamamlamaları için 30 ay ek süre tanınacak. Bu sürede yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin öğrencileri devlet üniversitelerine aktarılacak.
Öğretim Üyelerine 75 Yaş Ve Sözleşme Esnekliği
Öğretim üyelerinden yaş haddini dolduracak olanlar, üniversitenin görüşü ve YÖK kararı ile 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalışmaya devam edebilecek. Bu kadrolardaki öğretim üyelerinin özlük hakları korunacak. Ayrıca emekli olup 67 yaşını dolduran uzman tıp ve diş hekimleri, ihtiyaç duyulan devlet üniversitelerinde sözleşmeli olarak görev alabilecek. Yükseköğretim kurumlarında görev yapacak tüm öğretim elemanları için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması şartı getirilecek.
Uluslararası görevlendirmeler kapsamında Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklardaki üniversitelerden davet alan akademisyenlere, üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla 3 yıla kadar aylıklı izin verilebilecek. İkili anlaşmalarla yurt dışında açılan programlarda bu süre 5 yıla kadar uzatılabilecek. Türkiye’deki devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke veya akademik birim kurabilecek.
Kurumsal Değişiklikler Ve İsim Güncellemeleri
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversite, TUSAŞ ile ortak yürütülen çalışmalar doğrultusunda bilim ve teknoloji odaklı olarak yeniden yapılandırılacak. Bu çerçevede bazı fakülte ve meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlanırken, mükerrerliği önlemek amacıyla bazı akademik birimler birleştirildi. Devredilen birimlerin personeli, bütçesi ve öğrencileri hak kaybı yaşamayacak şekilde yeni üniversitelerine aktarılacak.
Yeni akademik birimlerin açılması YÖK kararıyla olurken; fakülte, enstitü ve yüksekokulların kapatılması Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleştirilecek. Konservatuvar ve meslek yüksekokulu gibi birimlerin kapatılmasında ise YÖK yetkili olacak. Ayrıca 48 üniversite için yeni profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edildi.
Sağlık Ve Finans Alanındaki Düzenlemeler
Yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığı hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanından uzmanlık eğitimi alanlara döner sermaye gelirinden pay verilmeyecek. Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim elemanları ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığı’ndaki emsalleriyle eşitlenecek. Ortak araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ek ödeme almaya devam edecek.
Birlikte kullanılan sağlık tesislerinin bir önceki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5’i oranındaki pay, ilgili üniversitelerin bilimsel araştırma projelerini desteklemek amacıyla bütçeye tahsis edilecek. Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin Japonya’dan sağlayacağı dış finansmana yönelik hibe anlaşmaları yapmaya ise Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.
Kaynak: Trthaber
