Mustafa Yıldız
Tarihi Miras Büyük Risk Altında
Tokat’ın tarihi dokusuna darbe vuran bir gelişme kapıda. Anadolu’nun tek dolgu kalesi olma unvanını taşıyan Zile Kalesi, doğanın gücüne ve yılların yorgunluğuna karşı koymakta zorlanıyor. Son günlerde etkisini artıran şiddetli yağışlar, kalede geri dönülemez hasarlar bırakmaya başladı. Özellikle kuzeydoğu cephesindeki surlarda meydana gelen çökme, bölge halkı için büyük bir tedirginlik kaynağı haline geldi. Yapıdaki bu zayıflık, sadece bir çevre sorunu değil, aynı zamanda vatandaşın can güvenliğini doğrudan hedef alan bir risk faktörü olarak karşımıza çıkıyor.
Surlar Evlerin Üzerine Çökebilir
Roma İmparatoru Jül Sezar’ın o meşhur ‘Veni, vidi, vici’ (Geldim, gördüm, yendim) sözünü söylediği yer olarak bilinen bu kale, sadece bir taş yığını değil. Zile’nin tam kalbinde yer alan yapı, 26 burcu ve devasa surlarıyla yüzyıllardır ayakta duruyordu. Ancak mevsim normallerinin üzerindeki yağışlar, kalenin surlarındaki çözülmeyi hızlandırdı. Zile Belediyesi Kültür ve Turizm Müdürü Necmettin Eryılmaz’ın açıklamaları, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz hafta bir kısmının yıkılması, aslında çok daha büyük bir tehlikenin habercisi niteliğinde. Surların altındaki mahalle sakinleri, her gece tepelerindeki bu devasa kütlenin korkusuyla yaşıyor.
Can Kaybı Yaşanmadan Müdahale Şart
En büyük korku, kalenin hemen eteklerinde yer alan yerleşim yerleri. On metre yüksekliğindeki devasa burçlarda oluşan çatlaklar, çıplak gözle bile fark edilebiliyor. Eryılmaz’ın ‘elimiz kolumuz girecek kadar büyük yarıklar var’ tespiti, yapısal bir ihmalin veya gecikmenin ne gibi trajedilere yol açabileceğini kanıtlıyor. Olası bir toprak kayması veya duvar çökmesi durumunda aşağıda yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliği doğrudan tehdit altında kalacak. Bir güvenlik uzmanının sistemdeki açıkları görüp uyarması gibi, biz de buradaki yapısal zafiyeti açıkça görüyoruz: Bu surlar her an yerle bir olabilir.
Restorasyon İçin Zaman Daralıyor
Konu sadece bir çevre güvenliği meselesi de değil; Türkiye’nin turizm imajı da bu durumdan yara alıyor. Her yıl yerli ve yabancı binlerce turisti ağırlayan bölge, mevcut haliyle bir ‘ziyaret noktası’ olmaktan çıkıp ‘riskli bölge’ haline dönüşmüş durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bu durumu ivedilikle gündemine alması ve kapsamlı bir restorasyon çalışması başlatması gerekiyor. Yetkililer müracaatlarını yaptı ancak zaman, kalenin aleyhine işliyor. Eğer kısa vadede kalıcı bir çözüm üretilmezse, hem tarihimizden bir parça kopacak hem de telafisi imkansız kayıplar yaşanacak. Unutmayın, görmezden gelinen her yapısal çatlak, bir gün mutlaka büyük bir yıkımla sonuçlanır.
