Hareketsiz Yaşam Tarzı ve Dijital Bağımlılık Riski Artırıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı verilerine göre, ülkedeki ölüm vakalarının yüzde 34,7’si dolaşım sistemi hastalıkları sebebiyle meydana geldi. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Uzmanı Prof. Dr. Gökhan Çiçek, bu resmi veriler ışığında kalp ve damar hastalıklarının en yaygın ölüm nedeni olarak öne çıktığını belirterek, toplumda gözlenen artış eğiliminin arkasındaki temel faktörleri açıkladı.
TÜİK raporuna göre dolaşım sistemi kaynaklı vefatların yüzde 42,3’ü iskemik kalp hastalıkları, yüzde 24,6’sı diğer kalp rahatsızlıkları ve yüzde 18,2’si serebro-vasküler hastalıklar yüzünden gerçekleşti. Bu istatistikleri değerlendiren Prof. Dr. Gökhan Çiçek, modern toplumdaki fiziksel hareketsizliğe dikkat çekti. Teknolojik cihazlara olan bağımlılığın çocuk yaş gruplarına kadar indiğini belirten Çiçek; internet, akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının insanları eve bağladığını vurguladı.
Günün yaklaşık 8 saatini oturarak geçiren bireylerin sayısının arttığını ifade eden Çiçek, dijital platformlar üzerinden yapılan siparişlerin fiziksel aktiviteyi tamamen sıfırladığını söyledi. Yürüme alışkanlığının azalması, çok kısa mesafelerde bile araç tercih edilmesi ve asansör kullanımının yaygınlaşması gibi etkenlerin kilo artışına yol açtığını belirten Çiçek; obezitenin yüksek tansiyon, kolesterol ve diyabet gibi kronik rahatsızlıkları tetiklediğini açıkladı.
Tek Bir Sigara Bile Kalp Krizi Riski Taşıyor
Kalp sağlığını tehdit eden unsurların başında tütün kullanımının geldiğini hatırlatan Prof. Dr. Gökhan Çiçek, özellikle gençler arasında yaygınlaşan elektronik sigaraların halk sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Sigara dumanının kalp damarlarının iç yüzeyinde tahribata yol açtığını, bu tahribatın pıhtılaşma sürecini hızlandırarak kalp krizi ve felç riskini doğrudan artırdığını ifade etti.
Tek bir sigara kullanımının dahi kalp krizi geçirme ihtimalini ortaya çıkardığını belirten uzman, tütün ürünlerinden tamamen uzak durulması gerektiğini tavsiye etti. Çiçek; hareketli yaşam, tütün kontrolü ve obeziteyle etkin mücadele sayesinde kalp damar hastalıklarının cerrahi müdahale, anjiyo veya ağır ilaç tedavilerine gerek kalmadan büyük oranda önlenebileceğini dile getirdi.
Genç Yaşta Görülme Sebepleri ve Sinsi Belirtiler
Dolaşım sistemi rahatsızlıklarının genç yaş grubunda da sıkça görülmeye başlandığına değinen Prof. Dr. Çiçek; uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin kullanımı, elektronik sigara alışkanlığı ile sedanter yaşam tarzının bu erken vakalarda başrolü oynadığını kaydetti. Kalp ve damar hastalıklarının, damarın daraldığı veya tıkandığı bölgeye göre farklı semptomlarla kendini gösterdiğini aktardı.
Şah damarında meydana gelen tıkanıklıkların ani bayılma, uyuşma ya da fonksiyon kaybı gibi nörolojik belirtiler verebileceğini belirten Çiçek, kalp damarlarındaki sorunların ise efor sarf ederken ortaya çıkan şiddetli göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile kendini belli ettiğini söyledi. Bazı durumlarda hiçbir ön belirti olmaksızın doğrudan kalp krizi ile acil servislere başvurulduğunu ifade eden Çiçek, özellikle şeker hastalarında sürecin tamamen sessiz ve sinsi ilerleyebileceğini, damar tıkanıklığının yıllar içinde birikerek aniden kriz şeklinde patlak verdiğini anlattı.
Kritik Yaş Sınırı: 40 Yaş Sonrası Risk Analizi
Bireylerin sağlık durumlarını yakından takip etmeleri gerektiğini belirten Prof. Dr. Gökhan Çiçek, özellikle 40 yaşını aşmış kişilerin her iki koldan düzenli olarak tansiyon ölçümü yaptırmasını önerdi. Baş ağrısı veya sersemlik gibi şikayetleri olan kişilerin vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurması gerektiğini bildiren Çiçek; kan değerleri, kolesterol ve şeker seviyelerinin mutlaka bilinmesi gerektiğini kaydetti.
Tıbbi teknolojiler sayesinde basit testlerle risk analizi yapılabildiğini söyleyen Çiçek, ömürde bir defa bakılması önerilen lipoprotein (a) parametresinin ve vücuttaki enflamasyonu gösteren diğer belirteçlerin önemli veriler sunduğunu aktardı. Çiçek, elektrokardiyografi (EKG) ve ekokardiyografi (EKO) gibi temel tetkiklerle kalpteki veya damarlardaki anormalliklerin kolayca saptanabildiğini ve erken dönemde önlem alınabildiğini belirtti.
Kaynak: Hürriyet
