Osman Pınarbaşı
Savaşta Kritik Dönemeç: Altyapı ve Sivil Hedeflere Saldırılar
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı hava saldırılarıyla başlayan çatışmalar, son günlerde tehlikeli bir tırmanış gösteriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD güçlerinin Keşm Adası’ndaki tatlı su arıtma tesisini hedef aldığını ve bu saldırı sonucunda 30 köyün su tedarikinin kesintiye uğradığını açıkladı. Arakçi, altyapı tesislerinin hedef alınmasının ciddi sonuçları olan tehlikeli bir durum olduğunu belirterek, “Bu emsali İran değil, ABD oluşturdu,” ifadesiyle Washington’a sert tepki gösterdi. Bu tür saldırılar, çatışmaların askeri hedeflerden sivil yaşamı etkileyen kritik altyapıya doğru genişlediğini gösteriyor.
Öte yandan İsrail ordusu da Tahran ve ülkenin merkezindeki askeri altyapıyı hedef alan 80 savaş uçağıyla saldırılar düzenlediğini bildirdi. Saldırılarda Tahran’daki Mehrabad Uluslararası Havalimanı’nda bulunan 16 İran uçağının vurulduğu ve İsfahan’da sekiz kişinin hayatını kaybettiği duyuruldu. Saldırıların şiddeti, çatışmanın derinleştiğini ve tarafların misilleme döngüsünü hızlandırdığını ortaya koyuyor.
Bölgesel Etki ve Savaşın Genişlemesi
İran, İsrail ve bölgedeki ABD hedeflerine yönelik misilleme saldırılarını sürdürdü. İsrail ordusu, son 24 saatte İran’dan 11 füze fırlatıldığını kaydetti. İran, bunun yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt’teki ABD üslerini hedef alan insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini de açıkladı. Bu misillemeler, savaşın coğrafyasını İran, İsrail ve Lübnan ötesine taşıdığını gösteriyor.
BAE yetkilileri, ülkeye yönelik 16 balistik füze ve 121 insansız hava aracı fırlatıldığını bildirdi. BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, ülkesinin artık savaş halinde olduğunu ve bu süreçten daha güçlü çıkacaklarını dile getirdi. Suudi Arabistan da ABD askerlerinin bulunduğu bir hava üssüne füze saldırısı ile petrol sahasına dron saldırısının engellendiğini duyurdu. Bölgenin en önemli havalimanlarından olan Dubai Uluslararası Havalimanı’nın güvenlik gerekçesiyle uçuşları geçici olarak durdurması, çatışmanın uluslararası ticarete ve sivil hayata etkilerini gözler önüne seriyor. Savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana İran’da en az 1332, Lübnan’da 200’den fazla ve İsrail’de 12 kişi hayatını kaybederken, 6 ABD askeri yaşamını yitirdi.
Hürmüz Boğazı’nda Yeni Bir Gerilim Alanı
Çatışmanın küresel ekonomiyi en çok etkileme potansiyeli taşıyan cephesi Hürmüz Boğazı’nda yaşanıyor. Dünya petrolünün önemli bir kısmının geçiş güzergahı olan boğazda İran, seyrüseferi büyük ölçüde bloke ettiğini açıkladı. ABD’nin “gemilere donanma eşlik edecek” açıklamasına İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Sözcüsü Ali Muhammed Naini, sert bir restle yanıt verdi. Naini, ABD gemilerini Hürmüz Boğazı’nda beklediklerini belirterek, Amerikalıların 1987’deki Bridgeton süpertankeri olayını hatırlamalarını tavsiye etti.
Naini’nin açıklamasından saatler sonra, DMO, Hürmüz Boğazı’nda geçiş yasağını ihlal eden ticari adı Prima olan bir petrol tankerini insansız hava aracıyla vurdu. İran resmi haber ajansı IRNA, tankerin güvenlik uyarılarını dikkate almaması nedeniyle hedef alındığını aktardı. Bu olay, dünya enerji piyasaları için kritik öneme sahip olan boğazdaki gerginliği zirveye tırmandırdı.
Lübnan’da Çatışmalar Şiddetleniyor
Bölgedeki bir diğer sıcak nokta ise Lübnan. İsrail ordusu, 1986’da düşen uçağının pilotu Ron Arad’ın kalıntılarına ulaşmak amacıyla Lübnan’ın Bekaa Vadisi’nde özel kuvvet operasyonu düzenlediğini açıkladı. İsrail operasyonda kayıp yaşanmadığını ve herhangi bir kanıta ulaşılmadığını bildirdi.
Lübnan devlet medyası ve Hizbullah ise İsrail birliklerinin Nabi Şit kasabasına helikopterlerle indikten sonra silahlı çatışma çıktığını duyurdu. Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırılarda en az 41 kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını açıkladı. Hizbullah, İsrail askerlerinin bölgeye sızdığını tespit ettiklerini ve çatışma sonrasında birlikleri püskürttüklerini iddia etti. İsrail ordusu ise çatışma iddialarını reddederek, operasyonun yoğun hava saldırıları eşliğinde yürütüldüğünü ve birliklere ateş açılmadığını bildirdi.
