Abdurahman Yazıcı
Bölgedeki Gerilim Tırmanırken Türkiye’nin Diplomatik Duruşu
Körfez coğrafyasında artan endişeler, bölgedeki barış ve istikrarın ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. İran’ın Riyad’a yönelik füze ve İHA saldırıları, sadece Körfez başkentlerinde değil, tüm dünyada derin bir rahatsızlık yarattı. Bu saldırılar, uzun süredir devam eden bölgesel gerilimi tırmandırırken, Körfez ülkeleri İran’ın kendilerini ABD’ye karşı bir ‘şantaj aracı’ olarak kullanma ihtimalinden ciddi şekilde endişe duyuyor. Bu karmaşık jeopolitik satrançta Türkiye, güçlü bir diplomatik duruş sergileyerek taraflara itidal çağrısı yaparken, krizin ana sorumlusuna ilişkin tutumunu da net bir biçimde ortaya koydu. Ankara, bölgenin istikrarı adına kritik bir rol üstleniyor.
Türkiye’den İsrail Politikalarına Sert Eleştiri
Ankara, Ortadoğu’daki bu çetin tablonun kökeninde İsrail’in yayılmacı politikalarının yattığını her platformda dile getiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan ve Katar’daki önemli temaslarının ardından yaptığı açıklamalarda, bölgeyi eşi benzeri görülmemiş bir krizin içine sürükleyen savaşın birinci müsebbibinin İsrail olduğunu vurguladı. Fidan, İsrail’in kışkırtmalarıyla başlayan saldırıların sadece bölgeyi devasa bir savaş alanına çevirmediğini, aynı zamanda küresel istikrarı da derinden sarstığını belirtti. Bu keskin duruş, zirve boyunca yapılan hemen her temas ve oturumda dile getirildi ve kabul edilen ortak bildiriye de yansıdı. Metinde, İsrail’i eleştiren ifadelerin yer alması, Türkiye’nin kararlı diplomatik girişimleriyle mümkün oldu. Böylece uluslararası arenada, savaşın temelinde İsrail’in devam eden işgal ve yayılmacı emellerinin bulunduğu güçlü bir şekilde ifade edilmiş oldu.
İran İlişkilerinde Hassas Denge ve Küresel Sonuçlar
Bu süreçte Türkiye, İran’a yönelik yaklaşımında dikkatli ve dengeli bir çizgi izlemeyi sürdürüyor. İran’dan Türkiye’ye ateşlenen füzelere rağmen Ankara’nın soğukkanlılığını koruduğuna işaret edilirken, İran’ın doğrudan Türkiye’yi hedef almadığına dikkat çekiliyor. Ancak bu, İran’ın bölgesel eylemlerine Türkiye’nin kayıtsız kaldığı anlamına gelmiyor. Ankara’ya göre, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları bölgesel gerilimi tehlikeli bir şekilde tırmandırırken, küresel sonuçlar da doğuruyor. Özellikle enerji piyasaları üzerindeki potansiyel etkileri, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açarak başta sanayileşmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyayı derinden etkileyebilecek bir risk faktörü taşıyor. Bakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı ile yaptığı telefon görüşmesinde, ‘Bir yanlışın başka bir yanlışa gitmemesi gerektiğini’ vurgulayarak, gerilimin tırmanmaması adına İran’a net mesajlar iletti. Seyrüsefer ve deniz güvenliğini tehdit eden her türlü eylemden kaçınılması gerektiğini de kuvvetle ifade etti.
Uluslararası Toplumun Sorumluluğu ve Gazze Trajedisi
Türkiye’nin bu kriz karşısındaki tutumu son derece açık: Komşu coğrafyaları hedef alan her türlü eylemi reddederken, bölgedeki istikrarsızlıktan beslenen İsrail’in kendi suçlarını ve işgalci politikalarını yaratılan bu bölgesel çatışma perdesi ardında aklama teşebbüslerine de asla müsaade edilmemesi gerektiğini savunuyor. En önemlisi, savaşın uluslararası toplumun dikkatini Filistin’den ve Gazze’deki tarifsiz insani trajediden uzaklaştırmaması gerektiğine işaret ediliyor. İsrail’in bu kaosu fırsat bilerek ateşkes ihlallerini pervasızca sürdürmesi, Gazze’deki yıkım politikasını Lübnan’a da taşımaya başlaması, uluslararası vicdanı derinden sarsıyor. Türkiye, uluslararası toplumu, İsrail’in ‘oldubitti’ üzerine kurguladığı bu fırsatçı politikalarına karşı gerekli sorumluluğu üstlenmeye ve yayılmacılığına bir set çekmeye çağırıyor. Aksi takdirde, bölgedeki yangın, tüm dünyayı saracak tehlikeli bir boyuta ulaşabilir ve insanlık adına daha büyük felaketlere yol açabilir.
