Ceyhun Demirbaş
Sessiz Çığlık: Okul Koridorlarında Yükselen Gerilim
Türkiye’de eğitim yuvaları, son yıllarda sadece ders notlarıyla değil, derinleşen güvenlik kaygılarıyla da gündemde. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) tarafından hazırlanan “Bağları Sıkılaştırmak: Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar İçin Öneriler” başlıklı rapor, çocukların eğitim gördüğü alanlarda karşılaştığı sert gerçekliği gözler önüne seriyor. Rapora göre, Türkiye’deki 15 yaş grubu her dört öğrenciden biri, okul ortamında çeteleşmeye şahit oluyor veya silah, bıçak gibi kesici-delici aletler taşıyan akranlarını görüyor. Bu durum, okul ikliminin sadece fiziksel bir güvenlik sorunu değil, aynı zamanda toplumsal bir kriz alanı haline geldiğini kanıtlıyor.
Rakamlar Alarm Veriyor: Cinayet Vakalarında %131 Artış
Haberin detaylarına inildiğinde, tablonun vehameti daha net anlaşılıyor. Çocukların karıştığı ağır suçlardaki artış, uzmanları endişelendiren seviyelere ulaştı. Son dokuz yılın verilerine göre, çocukların öznesi olduğu cinayet vakalarında yüzde 131, uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı suçlarda ise yüzde 119 oranında bir yükseliş yaşandı. Mağdur çocuk sayısı ise 2020-2024 yılları arasında adeta patlama yaşayarak yaklaşık 280 bin seviyesine ulaştı. Bu veriler, şiddetin okul sınırlarını aşan, sokağa ve sosyal yapıya yayılan sistematik bir sorun olduğuna işaret ediyor. Sosyal ve yapısal nedenlerin bu süreçteki ağırlığı, çözümün sadece polisiye tedbirlerle sınırlı kalamayacağını ortaya koyuyor.
Dijital Dünya ve Okul Sınırı Kalkıyor
Pandemi sonrası dönemle birlikte çocukların dünyasında internetin payı hiç olmadığı kadar arttı. TÜİK verilerine göre çocukların yüzde 90’ından fazlası internet kullanırken, büyük bir çoğunluğu sosyal medyada aktif zaman geçiriyor. ERG’nin raporu, bu dijitalleşmenin okul şiddetine olan etkisini çarpıcı bir şekilde tanımlıyor: Okul ve dijital dünya arasındaki sınır artık silikleşti. Sosyal medyada başlayan bir gerginlik sınıf ortamına, sınıftaki bir çatışma ise siber zorbalığa dönüşerek dijital mecralara taşınıyor. Özellikle şiddet içerikli görüntülerin paylaşılması ve bu yolla bir “statü” kazanma çabası, gençlerin şiddeti bir güç gösterisi olarak algılamasına yol açıyor. Raporda, erkek çocuklarının hem fiziksel zorbalığa daha fazla maruz kaldığı hem de şiddet olaylarında daha görünür olduğu gerçeği de ayrıca not ediliyor.
Polis Koruması mı, Sosyal Destek mi?
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, Mart 2026 itibarıyla bin 136 okulda sabit polis görevlendirilirken, on binlerce okulun giriş-çıkış saatlerinde ekip araçları devriye geziyor. Ancak ERG, güvenli okul ile “denetim altındaki okul” arasındaki o hassas çizginin korunması gerektiğini savunuyor. Çözüm önerileri arasında sadece güvenlik kameraları veya polis görevlendirmeleri yer almıyor. Gerçek bir barış ortamı için okullarda “şiddet önleme komisyonları” kurulması, rehberlik servislerinin, psikolojik danışmanların ve sosyal hizmet uzmanlarının sayısının artırılması hayati bir ihtiyaç olarak görülüyor. Ayrıca, çocukların aidiyet hissini artıracak ücretsiz yemek desteği, sanat ve spor aktivitelerinin güçlendirilmesi ve öğrencilerin kendilerini güvende hissedeceği ortak yaşam alanlarının yeniden tasarlanması, şiddetin panzehiri olarak sunuluyor.
