Erkan Dönmez
İstanbul’un tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan, aynı zamanda kentin en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri olan Eyüpsultan, 1 Mart 2024 tarihinde tüm Türkiye’yi derinden sarsan bir trafik kazasıyla gündeme gelmişti. 17 yaşındaki Timur Cihantimur’un neden olduğu o elim kazada hayatını kaybeden 29 yaşındaki Oğuz Murat Aci’nin ardından geride kalan ailesinin hukuk mücadelesi, bugün sadece bir kaza davası olmaktan çıkıp bir aile dramına dönüşmüş durumda. Eyüpsultan gibi aile bağlarının geleneksel olarak güçlü olduğu bir demografik yapıda, evlat kaybının üzerine bir de torun hasretinin eklenmesi, toplumsal vicdanda derin yaralar açıyor.
Türkiye’de Aile Hukuku ve Şahsi İlişki Kurma Süreci
İstanbul Aile Mahkemesi’nde görülen son duruşmada, hayatını kaybeden Oğuz Murat Aci’nin anne ve babası, gelinleri Şükriye Aci’ye karşı açtıkları torun görme davası ile haklarını aramaya devam etti. Türkiye Cumhuriyeti Medeni Kanunu uyarınca, sadece anne ve baba değil, büyükanne ve büyükbabalar da çocukla şahsi ilişki kurma hakkına sahiptir. Ancak bu hak, her zaman çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. Hukuki süreçte mahkemeler, çocuğun psikolojik gelişimini, aile bağlarının sürekliliğini ve çocuğun sosyal çevresini korumayı amaçlar. Bu tür davalarda genellikle uzman pedagoglar ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan bir heyet, çocuğun yaşam alanını ve tarafların tutumlarını inceleyerek mahkemeye rapor sunar.
Pedagojik Değerlendirme ve Uzman Raporlarının Önemi
Duruşmada dikkat çeken en önemli detaylardan biri, davalı tarafın talebi üzerine dosyaya bir çocuk psikiyatristinin de dahil edilmesine karar verilmesi oldu. Bir eğitim editörü gözüyle bakıldığında, böylesine travmatik bir süreçten geçen bir çocuğun, hem babasını kaybetmiş olması hem de aile büyükleriyle olan bağının kesilmesi, uzun vadeli pedagojik riskler barındırmaktadır. Mahkemenin, dosyayı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne göndererek geniş çaplı bir inceleme istemesi, adaletin sadece kanunlar üzerinden değil, bilimsel veriler ve çocuk psikolojisi üzerinden tesis edileceğini göstermektedir. Adli Destek birimleri, çocukların mahkeme süreçlerinden en az hasarla çıkması için rehberlik ve inceleme faaliyetlerini yürüten kritik kurumlardır.
Duruşma çıkışında konuşan acılı baba Özer Aci, adalet mekanizmasının işleyiş süresine dair sitemlerini dile getirirken, “Bu saatten sonra çocuk beni tanıyacak mı? Gözden uzak olan gönülden de uzak oluyor” diyerek pedagojik bir gerçeğe de parmak bastı. Erken çocukluk döneminde bağ kurma süreçlerinin kesintiye uğraması, ileride telafisi zor aidiyet sorunlarına yol açabilmektedir. Anne Pervin Aci ise soyadlarını taşıyan torunlarını görmenin en doğal hakları olduğunu vurgulayarak, evlat acısının ardından gelen bu belirsizliğin ağırlığını ifade etti. Mahkeme, ek raporların gelmesiyle birlikte tedbiren şahsi ilişki kurulup kurulmayacağına karar verecek. Toplumsal huzur ve sağlıklı nesiller için aile içi barışın hukuki yollarla da olsa en kısa sürede tesis edilmesi, eğitimin ve pedagojinin temel arzularından biridir.
