Ceyhun Demirbaş
Edirne’nin silüetini taçlandıran, Türk-İslam mimarisinin zirve noktası kabul edilen Selimiye Camii, tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecinde tarihi bir dönemece girdi. Mimar Sinan’ın 80 yaşında ‘ustalık eserim’ diyerek dünyaya miras bıraktığı bu muazzam yapı, asırlara meydan okuyan görkemini korumak adına 2021 yılından bu yana titiz bir ihyadan geçiyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü koordinesinde ve Bilim Kurulu nezaretinde yürütülen çalışmalar, sadece fiziksel bir onarım değil, aynı zamanda tarihin derin izlerini geleceğe taşıma misyonu taşıyor. Kasım 2021’den bu yana devam eden bu hummalı çalışma, yapının estetiğini ve statik güvenliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor.
Aslına Sadakatle Modern Mühendisliğin Buluşması
Restorasyon sürecinin en kritik aşamalarından biri olan ana kubbe güçlendirme ve enjeksiyon uygulamaları başarıyla tamamlandı. Yapının zamanla maruz kaldığı ve nefes almasını engelleyen çimentolu müdahaleler, uzman ekiplerce büyük bir dikkatle temizlendi. Selimiye’nin özgün dokusuna zarar veren bu katmanlar arındırılarak, yapının doğal malzemesi gün yüzüne çıkarıldı. Kubbenin kurşun kaplamaları tamamen yenilenirken, iç mekândaki estetik bütünlük için 264 alçı içliğin restorasyonu gerçekleştirildi. Özellikle 1983 yılındaki onarımda aslına aykırı biçimde yerleştirilen pleksiglas bölümlerin yerine, orijinaline sadık kalınarak paslanmaz çelik strüktürlü ve şişe dipli cam sistemlerin getirilmesi, yapının tarihi ruhuna dönüşünü simgeliyor. Ahşap pencere doğramalarından kapılara kadar her detay, malzeme kaybına uğrayan bölümlerin özgün harçlarla ikamesiyle yenilendi.
Bilimsel Titizlik ve UNESCO Standartlarında Restorasyon
Camideki dört dev minarenin güçlendirilmesi, projenin teknik açıdan en zorlu kısımlarından birini oluşturdu. Üç şerefeli ve üç yollu merdiven sistemiyle Sinan’ın mühendislik dehasını sergileyen yaklaşık 85 metrelik minareler, kapsamlı bir bakımdan geçirilerek deprem ve çevresel faktörlere karşı daha dayanıklı hale getirildi. Kubbe tezyinatına dair kamuoyunda oluşan farklı görüşlere de son noktayı koyan Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu, kararların UNESCO normları ve tescil hükümleri doğrultusunda, tamamen bilimsel veriler ışığında alındığını vurguladı. Mevcut tescilli motiflerin korunması ve canlandırılması kararıyla, Selimiye’nin tarihsel sürekliliği bilimsel bir titizlikle güvence altına alınmış oldu.
Ramazan ayının ilk günüyle birlikte ana kapılarını müminlere ve ziyaretçilere açacak olan Selimiye, çevre düzenlemesi ve hazire bölümündeki çalışmaların tamamlanmasının ardından Sayın Cumhurbaşkanımızın riyasetinde resmi açılışını yapacak. Orijinaline uygun dokunan halıların serilmesiyle manevi atmosferine geri dönen cami, bir kez daha dünya mirasının en değerli parçası olarak hizmet vermeye devam edecek. Bu dev restorasyon, Mimar Sinan’ın mirasına gösterilen toplumsal ve kurumsal vefanın en somut nişanesi olarak tarihteki yerini alacaktır.
