Zeynep Karasu
Bin Yıllık Uykudan Gelen Fısıltılar
Burdur’un Gölhisar ilçesinde, tarihin derinliklerinden yükselen Kibyra Antik Kenti, son keşifleriyle adeta zamanın perdesini araladı. Kahraman savaşçıların ve hızlı atların kadim şehri olarak bilinen bu görkemli miras, binlerce yıllık sessizliğini bozarak iki büyük müjdeyle arkeoloji ve kültür dünyasının gündemine oturdu. Kazıların başındaki Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru ve ekibinin titiz çalışmaları, bir yandan mitolojinin en çarpıcı figürlerinden Medusa’yı yeniden gözler önüne sererken, diğer yandan 13 asır süren kuraklığın ardından, tam 2000 yıllık bir çeşmeden suyun yeniden akmasını sağladı. Bu, sadece taşların değil, zamanın da yeniden canlandığına dair sarsıcı bir tanıklık.
Medusa’nın Büyülü Bakışları Yeniden Ziyarete Açık
Kibyra’nın en büyüleyici hazinelerinden biri olan Medusa Mozaiği, kış aylarında aldığı koruyucu örtüsünden sıyrıldı ve yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. M.S. 1. yüzyılın başlarına tarihlenen bu eşsiz mozaik, mitolojide gözlerine bakan kötü niyetli kişileri taşa çevirdiğine inanılan yılan saçlı, keskin dişli dişi canavarı, ‘Opus Sectile’ tekniğiyle, yani renkli mermerlerin kusursuz birleşimleriyle tasvir ediyor. Dünyada bir benzeri dahi bulunmayan bu sanat eseri, kışın sessizliğini baharın gelişiyle bozarken, Odeion Stoası Zemin Mozaiği ile birlikte 2026 Kasım ayının sonuna kadar görülebilecek. Bu sınırlı süre, tarih meraklıları için kaçırılmaması gereken bir fırsat sunuyor; zira Medusa’nın bu keskin bakışlarına bir kez daha tanık olmak, zamanın ötesine geçmek gibi bir deneyim.
13 Asırlık Sessizliğin Ardından: Çeşmenin Fısıltısı ve Bölgeye Can Suyu
Ancak Kibyra’daki en çarpıcı gelişmelerden biri, hiç şüphesiz yuvarlak planlı anıtsal çeşme yapısından (Tholos Nymphaion) 13 asır sonra tekrar suyun akması oldu. Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru ve ekibinin inanılmaz restorasyon çabaları sayesinde, konik çatısının küçük bir kısmı haricinde 168 orijinal parça kullanılarak bu çeşme yeniden hayat buldu. 2000 yıl öncesinde olduğu gibi orijinal kaynağından getirilen suyun yeniden akması, sadece bir tarihi yapının ihyası değil, aynı zamanda antik mühendislik dehasının ve insan azminin bir zaferidir. Sagalassos’tan sonra bu denli büyük ve orijinal kaynağından su alan ikinci antik çeşme olma özelliği taşıyan Kibyra Nymphaion’u, bölgeye yalnızca kültürel bir miras değil, aynı zamanda turizm potansiyeli ve ekonomik canlanma açısından da adeta bir can suyu getiriyor. Bu tür projeler, yöre halkı için dolaylı yoldan istihdam fırsatları yaratırken, bölgenin kültürel kimliğini de güçlendiriyor.
Kibyra’nın Mirası ve Geleceğe Uzanan Köprü
2006’da başlayan ve 2010’dan itibaren Prof. Dr. Özüdoğru başkanlığında devam eden kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yanı sıra Burdur Valiliği, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Gölhisar Kaymakamlığı ve Gölhisar Belediye Başkanlığı’nın da destekleriyle sürdürülüyor. 2016’da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilen Kibyra, bünyesinde 11 bin izleyici kapasiteli stadion, bazilika, agoralar, Roma hamamı, gymnasion, tiyatro ve odeion gibi yapılar barındırıyor. Bu köklü şehir, sadece geçmişin izlerini değil, aynı zamanda günümüz Türkiye’sinin kültürel turizmine ve bilimsel araştırmalarına sunduğu katkılarla geleceğe uzanan sağlam bir köprü görevi görüyor. Bu eşsiz keşifler, modern dünyanın karmaşası içinde kaybolan ruhlara, geçmişin büyüleyici dünyasına bir kaçış ve yeniden bağlantı kurma imkanı sunuyor.
