p>Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye tarafından yayımlanan güncel bir analize göre, İsrail’in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) aracılığıyla bölgenin ticaret merkezi olma planı, Gazze’deki savaş ve güvenlik krizleri nedeniyle büyük sekteye uğradı. 2023 yılındaki G20 Zirvesi’nde kamuoyuna duyurulan ve Hindistan’dan Körfez ülkelerine, oradan da Hayfa Limanı vasıtasıyla Avrupa’ya ulaşması hedeflenen dev proje fiilen askıya alınmış durumda.
İlgili analizde, ticaret projesinin resmi olarak tamamen sonlandırılmadığı, fakat İsrail bölgesini tamamen bypass eden yeni ve alternatif güzergâh çalışmalarının hız kazandığı belirtiliyor.
Yeni Ticaret Rotalarında Türkiye’nin Rolü
Türkiye gazetesinin aktardığı bilgilere göre, Türkiye başta olmak üzere Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak, İsrail’i tamamen dışarıda bırakacak ulaştırma projelerine ivme kazandırdı. Bu kapsamda, haziran ayında Türkiye ile Suudi Arabistan arasında, Osmanlı mirası olan tarihi Hicaz Demir Yolu’nun Ürdün ve Suriye üzerinden tekrar canlandırılmasını öngören bir mutabakat zaptı imzalandı.
Aynı süreçte BAE de Irak ve Suriye topraklarını kullanarak Körfez limanlarını uluslararası hatlara bağlayacak yeni ticaret ağları üzerinde çalışmalar yürütüyor. Irak’ın öncülüğünü yaptığı Kalkınma Yolu Projesi ise Basra’da bulunan Büyük Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden doğrudan Avrupa pazarına bağlamayı amaçlıyor. Bu sayede ticari sevkiyatların İsrail kıyılarına uğramadan Akdeniz’e taşınması planlanıyor.
Hayfa Limanı’ndaki Güvenlik ve Kapasite Sorunu
Middle East Eye analizinde, İsrail’in Hayfa Limanı’nın yıllık yaklaşık 1,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduğu ve bu hacmin Körfez üzerinden gelecek büyük ticareti Avrupa’ya taşımak için yetersiz kaldığı vurgulanıyor. Bununla birlikte, çatışma döneminde limanlar ile enerji altyapılarının füze ve İHA saldırılarına açık hale gelmesi, küresel yatırımcıların güvenini ciddi derecede zedeledi.
Küresel lojistiğin önündeki bir diğer büyük risk faktörü olarak ise İran öne çıkıyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası istikrarsızlıkların hem Körfez ülkelerini hem de küresel enerji akışını doğrudan etkileyebileceği aktarılıyor. Bu riski azaltmak isteyen BAE ve Suudi Arabistan’ın, Türkiye’nin de yer aldığı alternatif boru hatları ve liman yatırımlarıyla enerji bağımlılığını en aza indirmeyi hedeflediği ifade ediliyor.
Kaynak: Haberler
