Büyük Resim: Su Krizi Kapıdayken Atılan Kritik Adımlar
Küresel dengelerin petrol ve enerji üzerinden şekillendiği günler geride kalıyor. Şimdi, masadaki en büyük kart, hayatın ta kendisi: Su. İşte bu yüzden, Türkiye’nin bugün itibarıyla hizmete açtığı 563 dev tesis, sadece bir mühendislik zaferinden öte, gelecek yüzyılın en büyük mücadelesinde atılmış stratejik bir hamle. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılan törenle ülkenin dört bir yanına yayılan bu yatırımlar, 137 milyar liralık güncel bedeliyle ekonomiye yıllık tam 22 milyar lira ek bir katkı sunuyor. Bu rakamlar, sadece ekonomiye değil, aynı zamanda vatandaşın sofrasına, tarlasına ve en önemlisi, geleceğine doğrudan dokunuyor.
Neden Su, Neden Şimdi: Türkiye Neden Bu Kadar Odaklandı?
Peki, neden su yatırımları bu denli kritik? Veriler, neden kaybettiğimizi ya da kazanacağımızı çok net gösteriyor. Dünya nüfusu 1960’dan bu yana 3 milyardan 8 milyara fırlarken, yeryüzüne düşen yağış miktarı neredeyse hiç değişmedi. Toplam suyun sadece %2,5’i tatlı su iken, 2,2 milyar insan sağlıklı içme suyuna erişemiyor. Daha da acısı, 2050 yılına kadar yaklaşık 6 milyar insanın temiz su kıtlığı çekeceği öngörülüyor. İşte bu acı tabloya karşılık, Türkiye’nin atmak zorunda olduğu adımlar bunlar. Akdeniz kuşağında yer alan bir ülke olarak, iklim krizinin en sert yüzüyle biz karşılaşıyoruz. Geçen yıl 2334 orman yangınında 81 bin hektar ormanlık alanımızı kaybettik, sellerle boğuştuk. Bu tesisler, yani 54 baraj ve gölet, 109 sulama, 18 içme suyu ve 371 taşkın kontrol tesisi, bu yok oluş senaryosuna karşı birer kalkan işlevi görüyor.
Ekonomik Nefes ve Tarımsal Güvenlik
Yapılan bu yatırımlar, sadece suyun depolanması ve iletilmesiyle kalmıyor. Tam 896 milyon metreküp su depolama kapasitesiyle 1 milyon 190 bin dekar arazi sulamaya açılıyor. Bu da doğrudan tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği demek. 52 bin 400 dekar arazi ise taşkınların yıkıcı etkilerinden korunacak. Bu, çiftçinin emeğinin, vatandaşın toprağının güvence altına alınması anlamına geliyor. Bu projeler, aynı zamanda istihdam yaratıyor ve yerel ekonomilere can suyu oluyor. Yani, su sadece yaşam kaynağı değil, aynı zamanda ekonomik büyümenin de motoru konumunda.
Su Stresi Altındaki Bir Ülkenin Zorunlu Hamlesi
Türkiye, ne yazık ki kişi başına düşen yıllık 1301 metreküp kullanılabilir su miktarı ile ‘su stresi çeken ülkeler’ grubunda. Dünyanın ortalama yıllık yağış miktarı 990 milimetreyken, bizde bu rakam 574 milimetreye düşüyor. Bu veriler, suyu israf etmeden, en verimli şekilde kullanmanın ve doğru yönetmenin bir tercih değil, bir mecburiyet olduğunu gösteriyor. Musluktan akan sudan, nehirden gürül gürül akan suya kadar her damlanın kıymeti, bu rakamlarla daha da belirginleşiyor. Eşim Emine Erdoğan’ın öncülüğünde küresel bir çevre projesine dönüşen Sıfır Atık Hareketi bile bu büyük resmin bir parçası. 9 yılda 90 milyon ton atık geri kazanıldı, ekonomiye 365 milyar lira katkı sağlandı ve 2035’te geri kazanım oranı %60’a, 2053’te ise bunun üzerine çıkmayı hedefliyoruz. Bu, kaynaklarımızı koruma ve gelecek nesillere daha zengin bir miras bırakma bilincinin bir yansıması.
Geleceği İnşa Eden Su Medeniyeti
Atalarımız, suyu sadece bir kaynak olarak değil, bir medeniyetin mihenk taşı olarak görmüştü. Su vakıfları, sebiller, hastaların su sesiyle tedavi edildiği şifahaneler… Bu köklü anlayışın modern yansımalarını görüyoruz. Son 23 yılda yapılan devasa yatırımlar da bunun en somut kanıtı: 805 baraj, 522 gölet, 1890 sulama tesisi, 378 içme suyu ve atık su tesisi, 6234 taşkın kontrol tesisi… Bu rakamlar, Türkiye’nin suyun stratejik önemini kavradığını ve gelecek nesillere güvenli bir su altyapısı bırakmak için ne denli büyük bir mücadele verdiğini açıkça ortaya koyuyor. Bu mücadele, sadece altyapı inşa etmek değil, aynı zamanda bir bilinci, bir ‘su medeniyeti’ anlayışını yeniden diriltmek anlamına geliyor.
