Mustafa Yıldız
Güney Afrika’nın İhracat Kilidini Türkiye Açıyor
Güney Afrika, hayvancılık sektörünü adeta felç eden şap salgınına karşı en stratejik hamlesini yaptı. Tarım Bakanı John Steenhuisen tarafından yapılan açıklama, aslında buz dağının görünmeyen kısmına işaret ediyor. Türkiye’den sipariş edilen 6 milyon doz şap aşısının ilk partisi olan 2 milyon doz, bu hafta itibarıyla eyaletlere dağıtılmaya başlanıyor. Peki, neden Türkiye? Bu seçim sadece bir tedarik zinciri tercihi mi, yoksa küresel piyasada hızla yükselen Türk biyoteknoloji gücünün bir onayı mı? Güney Afrika yönetimi, yerel üretimin yetersiz kaldığı bu kritik dönemeçte rotayı Ankara’ya kırarak, salgının ekonomik etkilerini kırmayı hedefliyor.
Neden Türkiye ve Arjantin Seçildi?
Steenhuisen’in ajandası sadece Türkiye ile sınırlı değil. İstikrarlı bir aşı akışı sağlamak adına uluslararası arenada köşe kapmaca oynanıyor. Arjantin’den beklenen 5 milyon dozluk aşı sevkiyatı için Güney Afrika Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (SAHPRA) onayı bekleniyor. Burada asıl dikkat çekici nokta, Güney Afrika’nın aşı çeşitliliği üzerinden risk yönetimi yapması. Tek bir kaynağa bağımlı kalmak istemeyen Pretoria yönetimi, biyogüvenlik duvarlarını tahkim ederken aynı zamanda jeopolitik bir denge de gözetiyor. Mevcut 1317 vaka, tablonun ne kadar ciddi olduğunu ve neden bu kadar acele edildiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Ekonomik Kuşatma ve ‘Ari Ülke’ Hedefi
Mesele sadece hayvanların iyileşmesi değil, asıl kavga milyar dolarlık kırmızı et ihracat pazarında yaşanıyor. Steenhuisen, ‘aşılı şap hastalığından ari ülke’ statüsünü elde etmek zorunda olduklarını biliyor. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) tarafından verilecek bu sertifika, onlarca yıldır kapalı olan ihracat kapılarının anahtarı hükmünde. Güney Afrika, 14 milyon büyükbaş hayvanını aşılayarak küresel et lobisindeki yerini geri almak istiyor. Şubat 2027’ye kadar tamamlanması gereken 28 milyon dozluk bu devasa operasyon, aslında ülkenin ekonomik bağımsızlık mücadelesi olarak okunabilir.
Hayvancılık Ekonomisinde Büyük Risk
Şubat ayında ilan edilen ‘ulusal afet durumu’ hala yürürlükte. Şap hastalığı, sığır ve koyun gibi çift tırnaklı hayvanlarda sadece fiziksel yaralara yol açmıyor; aynı zamanda süt verimini düşürüyor, et kalitesini bozuyor ve süratle yayılarak çiftliklerin iflasına neden oluyor. Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa’nın bizzat takip ettiği bu süreçte, Türkiye’den giden her doz aşı, Güney Afrika’daki yerel üreticinin nefes alması demek. Eğer bu aşı programı başarısız olursa, sadece hayvancılık değil, buna bağlı olan tüm gıda sanayii domino taşı etkisiyle çökme riskiyle karşı karşıya kalacak.
